HÁT THEO PHONG CÁCH BROADWAY CẦN CHUẨN BỊ NHỮNG GÌ
Khi ánh đèn sân khấu bừng sáng, khi những giai điệu đầu tiên cất lên và một giọng hát đầy nội lực vang vọng khắp khán phòng, kể một câu chuyện khiến hàng ngàn trái tim rung động – đó chính là ma thuật của sân khấu nhạc kịch Broadway. Rất nhiều người trong chúng ta bị mê hoặc bởi thứ nghệ thuật đỉnh cao ấy, và nuôi dưỡng ước mơ một ngày nào đó có thể hát được như những ngôi sao mà mình ngưỡng mộ.
Nhưng “hát theo phong cách Broadway” thực sự có nghĩa là gì? Đó không chỉ đơn thuần là sở hữu một giọng hát hay. Đó là cả một bộ môn nghệ thuật, một ngành khoa học đòi hỏi sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa kỹ thuật thanh nhạc đỉnh cao, khả năng diễn xuất bậc thầy và một nền tảng thể chất phi thường. Đây là một hành trình dài, đòi hỏi sự khổ luyện, kỷ luật và một sự thấu hiểu sâu sắc về bản chất của loại hình nghệ thuật này.
Phần I: Thay Đổi Tư Duy
Điều đầu tiên và quan trọng nhất cần phải khắc cốt ghi tâm: Broadway là viết tắt của Nhạc Kịch. Yếu tố “Kịch” luôn đứng song hành và đôi khi còn quan trọng hơn cả yếu tố “Nhạc”. Một bài hát trong một vở nhạc kịch không tồn tại độc lập. Nó là một phương tiện để nhân vật kể câu chuyện của mình, bộc lộ nội tâm, thúc đẩy tình tiết hoặc thuyết phục một nhân vật khác.
Vì vậy, câu hỏi đầu tiên bạn phải tự hỏi không phải là “Làm sao để tôi hát nốt này cho hay?”, mà phải là “Tại sao nhân vật của tôi lại hát vào lúc này?”. Liệu lời nói bình thường có còn đủ sức nặng để diễn tả cảm xúc của họ nữa không? Họ đang vui sướng đến tột cùng, đau khổ đến cùng cực, hay đang nuôi một quyết tâm sắt đá? Khi cảm xúc dâng trào đến mức không thể nói thành lời, nhân vật sẽ hát.
Từ đó, chúng ta có thể định hình “Bộ Ba Nền Tảng” của một nghệ sĩ nhạc kịch:
- Ca Hát (Hát): Công cụ để truyền tải giai điệu và cảm xúc.
- Diễn Xuất (Diễn): Linh hồn để thổi sự sống vào bài hát và nhân vật.
- Vũ Đạo (Múa): Phương tiện để biểu đạt bằng hình thể, hoàn thiện bức tranh sân khấu.
Một nghệ sĩ Broadway vĩ đại là người làm chủ được cả ba yếu tố này và hòa quyện chúng làm một. Giọng hát của bạn phải biết “diễn”, và diễn xuất của bạn phải có “giai điệu”. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tập trung sâu nhất vào yếu tố hát và diễn khi hát, nền tảng cốt lõi nhất của phong cách này.
Phần II: Những Kỹ Thuật Thanh Nhạc Cốt Lõi
Giọng hát nhạc kịch cần sự linh hoạt, sức mạnh và sức bền đáng kinh ngạc. Nó phải có khả năng thì thầm nỉ non trong một phân cảnh tĩnh lặng, nhưng cũng phải có thể bùng nổ vang dội khắp nhà hát lớn mà không cần micro trong những đoạn cao trào. Để làm được điều đó, người hát phải làm chủ một loạt các kỹ thuật thanh nhạc chuyên biệt.
- Hơi Thở
Hãy tưởng tượng giọng hát của bạn là một tòa nhà chọc trời. Dù bạn có xây nó đẹp đẽ, lộng lẫy đến đâu, nhưng nếu nền móng yếu, nó sẽ sụp đổ. Trong thanh nhạc, hơi thở chính là nền móng.
Kỹ thuật lấy hơi và điều khiển hơi thở của nhạc kịch tập trung vào việc sử dụng cơ hoành và các nhóm cơ liên sườn. Đây không phải là việc hít một hơi thật sâu vào lồng ngực khiến vai bạn nhô lên. Đó là việc hít một hơi sâu xuống đáy phổi, cảm giác bụng dưới và hai bên hông phình ra như một chiếc phao. Khi hát, bạn không “thổi” hơi ra một cách ồ ạt, mà phải “điều tiết” nó, giữ cho cột hơi luôn ổn định và vững chắc.
- Tại sao lại quan trọng? Cột hơi vững chắc này chính là nguồn năng lượng cung cấp cho giọng hát. Nó giúp bạn hát những câu dài không bị hụt hơi, kiểm soát được độ lớn nhỏ (âm lượng) của âm thanh, và quan trọng nhất, nó bảo vệ thanh quản của bạn khỏi bị tổn thương khi thực hiện các kỹ thuật khó.
- Kỹ Thuật Hát Vang Rền (Belting)
Đây có lẽ là kỹ thuật đặc trưng và được nhắc đến nhiều nhất của Broadway. Khi nghe Idina Menzel gằn giọng trong “Defying Gravity” hay Sutton Foster bùng nổ trong “Gimme Gimme”, đó chính là Belting.
Tuy nhiên, rất nhiều người hiểu lầm Belting là “hét” hoặc “gào”. Đây là một sai lầm chết người. Belting đúng kỹ thuật là một âm thanh mạnh mẽ, vang dội, nghe như giọng ngực (giọng nói thường ngày) nhưng được đẩy lên các nốt cao một cách an toàn. Nó tạo ra cảm giác nội lực, quyết liệt và dâng trào.
- Làm thế nào? Chìa khóa của Belting an toàn nằm ở hai yếu tố: hơi thở vững chắc (như đã nói ở trên) và sự cộng hưởng phía trước. Bạn phải cảm nhận được âm thanh rung động ở phần xương gò má, phía sau răng cửa trên, chứ không phải bị kẹt và gây căng tức ở cổ họng. Nó đòi hỏi sự phối hợp cực kỳ tinh vi của nhiều nhóm cơ mà chỉ có thể đạt được qua sự hướng dẫn của một huấn luyện viên giỏi. Tuyệt đối không tự tập Belting ở nhà nếu không có chuyên gia chỉ dẫn.
- Kỹ Thuật Hát Pha Trộn (Mix Voice)
Nếu Belting là những cú đấm uy lực, thì Giọng Pha (Mix Voice) chính là sự uyển chuyển, linh hoạt. Hầu hết các bài hát nhạc kịch đều nằm trong vùng chuyển tiếp giữa giọng ngực (chest voice – âm vực trầm, ấm) và giọng đầu (head voice – âm vực cao, thanh). Nếu không có kỹ thuật hát pha trộn, giọng hát của bạn sẽ bị “gãy” hoặc “lật” (break) khi chuyển từ nốt thấp lên nốt cao, tạo ra một sự thay đổi âm sắc rất khó chịu.
Giọng pha là kỹ thuật hòa trộn một cách mượt mà các đặc tính của giọng ngực và giọng đầu. Nó tạo ra một âm thanh liền mạch trên toàn bộ quãng giọng, vừa có sự đầy đặn, ấm áp của giọng ngực, lại vừa có sự nhẹ nhàng, bay bổng của giọng đầu. Đây là kỹ thuật được sử dụng nhiều nhất trong nhạc kịch, giúp ca sĩ có thể hát suốt 8 buổi một tuần mà không kiệt sức.
- Kỹ Thuật Âm Sắc Lảnh Lót (Twang)
Twang không phải là một kiểu giọng, mà là một sự điều chỉnh về mặt âm sắc. Nó tạo ra một chất giọng sáng, hơi “đanh” và có độ xuyên thấu cao. Âm thanh này được tạo ra bằng cách thu hẹp phần phễu thanh quản, khiến âm thanh trở nên tập trung và sắc nét hơn, giống như việc bạn bóp đầu một chiếc vòi nước để tia nước phun ra xa và mạnh hơn.
- Công dụng: Twang có hai lợi ích lớn. Thứ nhất, nó giúp giọng hát của bạn “cắt” qua được dàn nhạc giao hưởng ồn ào mà không cần phải gắng sức. Thứ hai, một chút Twang khi được thêm vào kỹ thuật Belting sẽ giúp việc hát những nốt cao trở nên dễ dàng và an toàn hơn rất nhiều. Nó chính là “gia vị” giúp giọng hát Broadway trở nên đặc trưng.
- Phát Âm – Tròn Vành, Rõ Chữ
Trong nhạc kịch, mỗi một từ đều mang một ý nghĩa. Khán giả phải nghe rõ từng lời ca để hiểu được câu chuyện. Vì vậy, kỹ thuật phát âm là tối quan trọng. Bạn phải luyện tập để hát rõ từng phụ âm cuối, từng nguyên âm phải được mở đúng khẩu hình. Sự lười biếng trong phát âm sẽ giết chết màn trình diễn của bạn, dù giọng bạn có đẹp đến đâu.
Phần III: Kỹ Năng Diễn Xuất Của Người Hát
- Phân Tích Kịch Bản Như Một Diễn Viên
Trước khi học một bài hát, hãy đọc toàn bộ kịch bản của vở kịch. Bạn phải trả lời được những câu hỏi sau về nhân vật của mình:
- Tôi là ai? (Tên, tuổi, nghề nghiệp, quá khứ, tính cách…)
- Tôi đang ở đâu và khi nào? (Bối cảnh diễn ra bài hát)
- Tôi muốn gì? (Mục tiêu): Đây là câu hỏi quan trọng nhất. Trong bài hát này, nhân vật của bạn đang cố gắng đạt được điều gì? Thuyết phục ai đó? Tự trấn an bản thân? Bày tỏ tình yêu? Lên kế hoạch trả thù?
- Điều gì đang cản trở tôi? (Trở ngại): Luôn có một thế lực nào đó (người khác, xã hội, hoặc chính nội tâm của nhân vật) ngăn cản họ đạt được mục tiêu.
- Tôi sẽ làm gì để vượt qua trở ngại? (Hành động): Bài hát chính là hành động của nhân vật.
Chỉ khi trả lời được những câu hỏi này, bạn mới có một “cái sườn” vững chắc để xây dựng cảm xúc.
- Xây Dựng Hành Trình Cảm Xúc Của Bài Hát
Một bài hát nhạc kịch không bao giờ có một cảm xúc duy nhất từ đầu đến cuối. Nó là một hành trình. Nhân vật bắt đầu ở trạng thái A và kết thúc ở trạng thái B. Hãy chia bài hát ra thành nhiều đoạn nhỏ và xác định cảm xúc, ý đồ của từng đoạn.
- Sử Dụng “Động Từ Hành Động”
Đây là một kỹ thuật diễn xuất cao cấp. Thay vì nghĩ “tôi đang hát một bài hát buồn”, hãy nghĩ “tôi đang van xin sự thương cảm”, “tôi đang chế giễu sự ngây thơ của chính mình”, “tôi đang an ủi một trái tim tan vỡ”. Việc gắn một động từ hành động cụ thể cho mỗi câu hát sẽ khiến màn trình diễn của bạn trở nên chủ động, có mục đích và hấp dẫn hơn rất nhiều.
Phần IV: Chuẩn Bị Công Cụ – Thể Chất, Sức Bền và Vốn Bài Hát
- Cơ Thể
Một nghệ sĩ nhạc kịch phải hát, diễn và nhảy múa liên tục trong suốt 3 tiếng đồng hồ, 8 buổi một tuần. Điều này đòi hỏi một nền tảng thể lực cực kỳ tốt.
- Sức bền (Cardio): Chạy bộ, bơi lội, đạp xe… giúp bạn có một lá phổi khỏe mạnh, hỗ trợ cho việc điều khiển hơi thở và hát những câu dài.
- Sức mạnh và sự dẻo dai: Các bài tập bổ trợ, yoga, pilates giúp bạn có một cơ thể linh hoạt, kiểm soát tốt các chuyển động và tránh chấn thương.
- Sức khỏe thanh quản: Đây là trách nhiệm nghề nghiệp. Luôn uống đủ nước (nước lọc ở nhiệt độ phòng), ngủ đủ giấc, khởi động (làm ấm giọng) kỹ trước khi hát và thả lỏng (làm nguội giọng) sau khi hát. Tránh xa các chất kích thích như khói thuốc, rượu bia.
- Vũ Đạo Và Chuyển Động Sân Khấu
Ngay cả khi vai diễn của bạn không có nhiều phân đoạn nhảy múa phức tạp, bạn vẫn cần có khả năng chuyển động một cách tự tin, có chủ đích trên sân khấu. Việc tham gia các lớp học nhảy (Jazz và Ballet là nền tảng tốt nhất) sẽ giúp bạn cải thiện ngôn ngữ hình thể, nhịp điệu và sự phối hợp.
- Xây Dựng Vốn Bài Hát “Tủ”
Đây là bộ sưu tập các bài hát mà bạn đã tập luyện kỹ lưỡng và có thể trình diễn một cách tốt nhất bất cứ lúc nào, đặc biệt là trong các buổi thử vai. Vốn bài hát của bạn nên đa dạng và thể hiện được thế mạnh cũng như sự linh hoạt của bạn. Nó nên bao gồm:
- Một bài Ballad (trữ tình, chậm rãi): Để khoe chất giọng ngọt ngào, khả năng kể chuyện và kiểm soát cảm xúc tinh tế.
- Một bài Up-tempo (nhanh, sôi động): Để thể hiện năng lượng, nhịp điệu và khả năng hát những tiết tấu khó.
- Một bài hát Nhạc kịch Đương đại (sau năm 1980): Cho thấy bạn cập nhật với xu hướng hiện tại.
- Một bài hát Nhạc kịch Cổ điển (trước năm 1970): Cho thấy bạn có nền tảng và sự am hiểu về lịch sử nhạc kịch.
Mỗi bài hát nên được cắt gọt thành một đoạn khoảng 32 nhịp (1 phút) hoặc 16 nhịp (30 giây) để phù hợp với yêu cầu của các buổi thử vai.
Phần V: Con Đường Chuyên Nghiệp – Tìm Thầy và Không Ngừng Học Hỏi
Tất cả những kiến thức trên sẽ chỉ là lý thuyết suông nếu không có sự thực hành dưới sự hướng dẫn đúng đắn.
- Tìm một người thầy giỏi: Đây là khoản đầu tư quan trọng nhất. Một huấn luyện viên thanh nhạc giỏi về nhạc kịch sẽ không chỉ dạy bạn hát, họ sẽ dạy bạn cách bảo vệ giọng hát, cách kết nối kỹ thuật với cảm xúc, và định hướng cho bạn con đường phát triển.
- Tham gia các lớp chuyên đề (workshop): Các lớp học về diễn xuất, kỹ thuật thử vai, vũ đạo… là cơ hội tuyệt vời để học hỏi từ các chuyên gia và cọ xát với những người cùng chí hướng.
- Xem và nghe thật nhiều: Hãy đắm mình trong thế giới nhạc kịch. Nghe các bản ghi âm của những vở kịch kinh điển, xem các buổi trình diễn được ghi hình. Phân tích cách các nghệ sĩ vĩ đại xử lý bài hát, cách họ kể chuyện. Bạn sẽ học được rất nhiều từ việc quan sát.
Con đường để chinh phục giọng hát theo phong cách Broadway là một cuộc chạy marathon, không phải là một cuộc đua nước rút. Nó đòi hỏi sự kiên nhẫn vô tận, một tinh thần kỷ luật thép, và một trái tim không bao giờ ngừng yêu nghệ thuật. Đó là quá trình xây dựng từng viên gạch kỹ thuật, vun đắp từng lớp cảm xúc cho nhân vật, và rèn luyện cơ thể để trở thành một công cụ biểu đạt hoàn hảo.
Đừng nản lòng trước khối lượng kiến thức và yêu cầu khổng lồ. Hãy bắt đầu từ những bước nhỏ nhất: từ việc tập hít thở đúng cách, từ việc phân tích một bài hát bạn yêu thích. Mỗi một ngày nỗ lực đều đưa bạn đến gần hơn với ước mơ của mình. Và hãy nhớ rằng, ma thuật thực sự của Broadway không chỉ nằm ở những nốt cao vang dội, mà nằm ở khả năng kể một câu chuyện chân thật, chạm đến và làm thay đổi trái tim của người nghe. Khi bạn làm được điều đó, bạn đã thực sự hát theo phong cách Broadway.
Bài viết được thực hiện bởi THE SUN SYMPHONY JSC, công ty tiên phong trong việc đào tạo và phát triển âm nhạc từ nội lực.
📩 Liên hệ với The Sun Symphony để được tư vấn về lộ trình học tập phù hợp:
Thì The Sun Symphony là công ty chuyên đào tạo và phát triển âm nhạc là sự lựa chọn trí tuệ dành cho bạn.
Không giống như những đơn vị truyền thống khác, The Sun Symphony là thương hiệu đầu tiên tại việt nam cung cấp các giải pháp liên kết phát triển từ nội lực , cam kết giúp cho khách hàng có một con đường đúng đắn ngay từ đầu.