Back

Luyện Thanh Dành Cho Phái Nữ

Tác Giả: THE SUN SYMPHONY

Xem thêm các bài viết khác.

 

Luyện Thanh Dành Cho Phái Nữ

Sâu thẳm trong mỗi chúng ta, ai cũng có một tình yêu mãnh liệt với âm nhạc và giai điệu. Có thể bạn là người thường nghêu ngao vài câu hát khi làm việc nhà, là “ca sĩ” chủ lực trong các buổi tiệc cùng bạn bè, hay đơn giản là một người tìm thấy sự bình yên khi thả hồn vào một bản nhạc yêu thích. Và tôi cũng biết, không ít lần bạn thầm ao ước: “Giá như giọng hát của mình khỏe hơn, cao hơn, và truyền cảm hơn.”

Nhiều người lầm tưởng rằng, giọng hát hay là do “trời phú”. Điều đó có phần đúng, nhưng đó chỉ là điểm xuất phát. Một giọng hát mộc dù đẹp đến đâu cũng giống như một viên ngọc thô, cần được mài giũa tỉ mỉ để trở nên sáng bóng và tỏa ra vầng hào quang rực rỡ nhất. Quá trình mài giũa kỳ diệu đó mang tên Luyện Thanh.

Luyện thanh không phải là điều gì cao siêu, xa vời. Hãy hình dung nó giống như việc chúng ta tập thể dục cho cơ thể. Giọng hát của bạn được tạo ra từ một hệ thống cơ quan phức tạp, trong đó quan trọng nhất là thanh đới (dây thanh quản) – hai nhóm cơ vô cùng tinh vi. Để giọng hát khỏe mạnh, linh hoạt và bền bỉ, chúng ta cần phải “tập thể dục” cho chúng một cách khoa học.

Phần I: Những Nguyên Tắc Trước Khi Bắt Đầu

Trước khi học bất kỳ bài tập nào, việc xây dựng một nền móng vững chắc là điều tối quan trọng. Giống như xây một ngôi nhà, móng có chắc thì nhà mới cao và vững chãi. Trong ca hát, nền móng đó chính là: Tư thế, Hơi thở và Sự thả lỏng.

  1. Tư Thế

Bạn có bao giờ để ý các ca sĩ chuyên nghiệp luôn đứng hoặc ngồi với một tư thế rất vững vàng không? Đó không phải là sự trùng hợp. Tư thế đúng cho phép luồng hơi di chuyển tự do từ phổi lên thanh đới, tạo ra âm thanh mà không gặp bất kỳ vật cản nào. Tư thế sai sẽ chèn ép các cơ quan, khiến hơi thở nông, âm thanh bị nghẹt và gây căng thẳng cho cổ.

  •       Khi đứng:

o   Hai chân dang rộng bằng vai, trọng lượng dồn đều lên cả hai bàn chân.

o   Đầu gối hơi chùng nhẹ, không khóa cứng khớp gối. Điều này giúp cơ thể linh hoạt và giảm áp lực.

o   Giữ cột sống thẳng tự nhiên. Hãy tưởng tượng có một sợi dây vô hình kéo nhẹ đỉnh đầu bạn lên trần nhà.

o   Vai thả lỏng hoàn toàn, mở rộng ra sau một chút để lồng ngực được giải phóng. Tuyệt đối không gồng vai hay nhô vai về phía trước.

o   Cằm giữ song song với sàn nhà, không ngửa lên cao hay cúi xuống thấp.

  •       Khi ngồi:

o   Ngồi thẳng lưng trên một chiếc ghế cứng, chỉ ngồi ở khoảng nửa trước của ghế.

o   Hai bàn chân đặt thẳng và vững chắc trên sàn.

o   Giữ lưng thẳng, không dựa vào thành ghế. Các nguyên tắc về vai và cằm vẫn áp dụng như khi đứng.

Bài tập kiểm tra tư thế: Đứng dựa lưng vào một bức tường phẳng. Gót chân, bắp chân, mông, vai và đầu của bạn nên chạm nhẹ vào tường. Đây chính là cảm giác của một tư thế thẳng chuẩn. Hãy ghi nhớ cảm giác này.

  1. Hơi Thở

Đây là phần quan trọng nhất trong toàn bộ kỹ thuật thanh nhạc. Hát chính là thở ra một cách có kiểm soát. Hầu hết chúng ta khi sinh ra đều biết cách thở đúng, nhưng khi lớn lên, thói quen và sự căng thẳng khiến chúng ta chuyển sang thở ngực – một kiểu thở nông và không hiệu quả cho việc hát.

  1. Thả Lỏng – Kẻ Thù Của Sự Căng Thẳng

Căng thẳng là kẻ thù số một của một giọng hát đẹp. Khi bạn căng thẳng, các cơ ở cổ, hàm và vai sẽ bị siết chặt, bóp nghẹt thanh đới và tạo ra một âm thanh chói, yếu và mất kiểm soát. Hãy học cách nhận biết và giải tỏa sự căng thẳng.

Phần II: Giai Đoạn Khởi Động

Giống như việc khởi động trước khi chơi thể thao, giọng hát cũng cần được “đánh thức” một cách nhẹ nhàng trước khi bắt đầu các bài tập cường độ cao hơn. Giai đoạn này giúp tăng lưu lượng máu đến thanh đới, làm ấm các cơ và bôi trơn hệ thống âm thanh của bạn. Tuyệt đối không bỏ qua bước này!

Bài tập 1: Ngân Nga “M” (Humming)

Đây là bài tập khởi động tuyệt vời và an toàn nhất. Nó giúp bạn cảm nhận được sự cộng hưởng phía trước (âm thanh vang ở vùng mặt) mà không gây áp lực lên thanh đới.

  •       Cách thực hiện:
  1.     Giữ tư thế đúng, thả lỏng vai và hàm.
  2.     Ngậm miệng lại một cách tự nhiên, hai hàm răng không chạm vào nhau, đầu lưỡi đặt nhẹ phía sau hàm răng dưới.
  3.     Bắt đầu phát ra âm thanh “Mmmmmm…” ở một cao độ thoải mái nhất trong quãng giọng nói của bạn.
  4.     Tập trung cảm nhận sự rung nhẹ ở môi, mũi và vùng xương gò má. Đây chính là dấu hiệu của sự cộng hưởng tốt. Nếu bạn cảm thấy rung ở cổ, hãy điều chỉnh để đưa cảm giác rung lên phía trước mặt.
  5.     Từ nốt nhạc thoải mái đó, hãy ngân nga “Mmm” và lướt nhẹ lên 2-3 nốt rồi lại lướt xuống. Làm thật chậm và mượt mà.

Bài tập 2: Rung Môi

Bài tập này trông có vẻ hơi ngộ nghĩnh nhưng lại cực kỳ hiệu quả trong việc kết nối hơi thở với âm thanh và giải tỏa căng thẳng ở môi, hàm.

  •       Cách thực hiện:
  1.     Ngậm hờ môi, thả lỏng hoàn toàn.
  2.     Thổi một luồng hơi đều và ổn định qua môi, tạo ra âm thanh “brrrr” rung liên tục (giống tiếng xe máy đồ chơi).
  3.     Mục tiêu là duy trì được tiếng rung môi đều đặn và không bị ngắt quãng. Điều này chứng tỏ luồng hơi của bạn đang được hỗ trợ rất tốt từ cơ hoành.
  4.     Khi đã làm được, hãy thử thêm cao độ vào. Bắt đầu rung môi ở một nốt thấp, lướt lên 5 nốt rồi lại lướt xuống. Ví dụ: Đồ-Rê-Mi-Fa-Sol-Fa-Mi-Rê-Đồ.

Phần III: Giai Đoạn Tăng Tốc

Sau khi đã khởi động kỹ, đây là lúc chúng ta bắt đầu xây dựng “cơ bắp” cho giọng hát. Các bài tập trong phần này sẽ tập trung vào độ chính xác, sự linh hoạt và chất lượng âm thanh.

Bài tập 4: Luyện Tập Nguyên Âm

Phát âm nguyên âm rõ ràng, thống nhất là nền tảng để hát tròn vành, rõ chữ. Trong tiếng Việt, chúng ta sẽ tập trung vào chuỗi 5 nguyên âm cơ bản theo thứ tự vị trí âm thanh từ trước ra sau: I – Ê – A – Ô – U.

  •       Cách thực hiện:
  1. Định hình khẩu hình:
  • I (Y): Môi hơi bè sang hai bên như đang mỉm cười, khoang miệng hẹp, âm thanh cảm giác ở rất cao và phía trước.
  • Ê: Khẩu hình mở hơn I một chút.
  • A: Mở miệng dọc, hàm hạ xuống thoải mái, tạo không gian rộng nhất trong miệng.
  • Ô: Khẩu hình tròn, môi hơi chu ra phía trước.
  • U: Môi chu hẳn ra phía trước, khẩu hình hẹp nhất.
  1. Bài tập thực hành:
  • Trên một nốt: Chọn một nốt nhạc ở quãng trung thoải mái. Lấy một hơi thật sâu và hát chuỗi “Ma – Mê – Mi – Mô – Mu” trên cùng một nốt đó. Cố gắng giữ cho âm thanh và cao độ không đổi khi chuyển giữa các nguyên âm, chỉ có khẩu hình thay đổi.
  • Trên thang 5 âm: Sử dụng thang âm Đồ-Rê-Mi-Fa-Sol. Hát mỗi nốt với một nguyên âm. Ví dụ: “La” trên nốt Đồ, “La” trên nốt Rê… cho đến hết thang âm rồi đi xuống. Lần lượt thực hiện với tất cả các nguyên âm (La, Lê, Li, Lô, Lu). Chú ý giữ cho âm thanh liền lạc, không bị ngắt.

Bài tập 5: Thang Âm (Scales) – Rèn Luyện Độ Chính Xác Cao Độ

Thang âm là bài tập kinh điển nhất để rèn luyện tai nghe và khả năng hát đúng nốt.

  •       Cách thực hiện:
  1.     Sử dụng một ứng dụng piano trên điện thoại hoặc một cây đàn thật để làm chuẩn.
  2. Thang 5 âm: Bắt đầu với thang 5 nốt đơn giản: Đồ – Rê – Mi – Fa – Sol. Hát đi lên rồi đi xuống: Sol – Fa – Mi – Rê – Đồ. Sử dụng một âm tiết đơn giản như “La”, “Ma” hoặc “Nô”.
  3.     Hát thật chậm lúc đầu. Tập trung vào việc hát từng nốt thật rõ ràng, chính xác và sạch sẽ, không lướt từ nốt này qua nốt kia.
  4.     Sau khi hát đúng ở một thang âm, hãy dịch chuyển toàn bộ thang âm đó lên cao hơn nửa cung (ví dụ: bắt đầu từ Đồ thăng) và lặp lại. Cứ như vậy đi lên dần dần cho đến khi bạn cảm thấy hơi khó khăn thì dừng lại và đi xuống.
  5. Thang 8 âm (Quãng tám): Khi đã quen, hãy tập với thang 8 nốt: Đồ – Rê – Mi – Fa – Sol – La – Si – Đố.

Bài tập 6: Hợp Âm Rải

Bài tập này giúp giọng hát trở nên linh hoạt, có khả năng chuyển đổi mượt mà giữa các nốt ở khoảng cách xa nhau.

  •       Cách thực hiện:
  1.     Hợp âm rải cơ bản nhất là hát các nốt 1-3-5-8 của thang âm. Ví dụ: Đồ – Mi – Sol – Đố.
  2.     Lấy hơi và hát chuỗi “Đồ – Mi – Sol – Đố” đi lên, sau đó hát ngược lại “Đố – Sol – Mi – Đồ” đi xuống.
  3.     Sử dụng các nguyên âm mở như “A” hoặc “Ô”. Ví dụ: “A…a…a…a”.
  4.     Tập trung vào sự kết nối liền mạch (legato) giữa các nốt. Hãy hình dung bạn đang vẽ một đường cong mềm mại bằng giọng hát của mình, thay vì nhảy bậc thang như bài tập thang âm.

Bài tập 7: Luyện Tập Độ Vang và Cộng Hưởng

Một giọng hát vang và đầy đặn không phải do la hét, mà là do biết cách tận dụng các “khoang cộng hưởng” tự nhiên trong cơ thể (chủ yếu là vùng mặt, đầu và ngực).

  •       Cách thực hiện:
  1.     Sử dụng các âm tiết có phụ âm mũi như “M”, “N” để dễ dàng kích hoạt sự cộng hưởng ở vùng mặt.
  2.     Chọn một thang 5 âm (ví dụ: Đồ-Rê-Mi-Fa-Sol).
  3.     Hát thang âm này với các từ như “Nay”, “Nee”, “Mong”.
  4.     Khi hát, hãy tập trung vào cảm giác rung ở vùng “mặt nạ” – khu vực xung quanh mũi, dưới mắt và xương gò má. Cảm giác rung càng rõ, chứng tỏ bạn đang đặt âm thanh đúng vị trí và tạo ra độ vang tốt.

Phần IV: Giai Đoạn “Hạ Nhiệt” và Những Lưu Ý Quan Trọng

Cũng giống như khởi động, việc “hạ nhiệt” sau khi luyện tập là vô cùng cần thiết để đưa thanh đới trở về trạng thái nghỉ ngơi một cách an toàn.

  •       Bài tập hạ nhiệt:

o   Thở dài: Lấy một hơi nhẹ nhàng và thở ra bằng một tiếng thở dài thoải mái “haaaah…”, lướt nhẹ từ một nốt cao vừa phải xuống nốt thấp.

o   Ngân nga nhẹ: Ngân nga “Mmm” ở vài nốt thấp, thoải mái trong quãng giọng của bạn.

Lịch Trình Luyện Tập và Lời Khuyên Vàng:

  •       Kiên trì là chìa khóa: Hãy dành ra khoảng 30-45 phút mỗi ngày. Luyện tập đều đặn trong thời gian ngắn sẽ hiệu quả hơn nhiều so với việc tập một buổi dài rồi nghỉ cả tuần.
  •       Luôn luôn uống đủ nước: Nước, đặc biệt là nước ấm, giúp giữ cho thanh đới của bạn được bôi trơn và hoạt động trơn tru. Hãy uống nước trước, trong và sau khi tập.
  •       Lắng nghe cơ thể bạn: Nếu bạn cảm thấy đau, rát cổ hoặc khản giọng, hãy dừng lại ngay lập tức. Đó là dấu hiệu bạn đang tập sai cách hoặc quá sức. Hãy nghỉ ngơi và xem lại kỹ thuật.
  •       Ghi âm lại giọng hát: Đây là cách tuyệt vời để theo dõi sự tiến bộ của bản thân. Bạn có thể sẽ ngạc nhiên khi nghe lại bản ghi âm của mình sau một tháng luyện tập chăm chỉ.
  •       Ngủ đủ giấc và tránh la hét: Giọng hát cần được nghỉ ngơi để phục hồi. La hét, nói to trong môi trường ồn ào là những kẻ thù thầm lặng tàn phá thanh đới của bạn.

Hãy xem việc luyện thanh không phải là một gánh nặng, mà là khoảng thời gian quý báu bạn dành cho chính mình, để kết nối sâu hơn với cơ thể và tâm hồn mình. Mỗi bài tập bạn thực hành, mỗi nốt nhạc bạn hát đúng, là một bước tiến gần hơn đến việc giải phóng giọng hát đích thực của bạn – một giọng hát không chỉ đẹp về mặt kỹ thuật mà còn đong đầy cảm xúc và mang đậm dấu ấn cá nhân. Giọng hát của bạn là một món quà độc nhất. Hãy trân trọng, nuôi dưỡng và để nó được cất lên một cách tự tin và rực rỡ nhất. Chúc các bạn thành công trên con đường chinh phục đam mê của mình!

 

 

Bài viết được thực hiện bởi THE SUN SYMPHONY JSC, công ty tiên phong trong việc đào tạo và phát triển âm nhạc từ nội lực.

📩 Liên hệ với The Sun Symphony để được tư vấn về lộ trình học tập phù hợp:

Share:

Facebook
Twitter
Pinterest
LinkedIn
Footer Demo – The Sun Symphony