Back

Ký hiệu học âm nhạc (Music Semiology)

Tác Giả: THE SUN SYMPHONY

Xem thêm các bài viết khác.

Ký hiệu học âm nhạc (Music Semiology)

Ký hiệu học âm nhạc (hay còn gọi là music semiotics) là lĩnh vực nghiên cứu về các dấu hiệu (signs) liên quan đến âm nhạc ở nhiều cấp độ khác nhau.

Tổng quan

Tiếp nối tư tưởng của Roman Jakobson, Kofi Agawu chấp nhận ý tưởng rằng quá trình tạo nghĩa trong âm nhạc (musical semiosis) mang tính chất hướng nội (introversive) hoặc hướng ngoại (extroversive)—tức là, các dấu hiệu âm nhạc nằm bên trong văn bản/tác phẩm hoặc nằm bên ngoài nó.

  • Các “Chủ đề” (Topics): Hay các quy ước âm nhạc khác nhau (như tiếng hiệu lệnh kèn, các hình thức khiêu vũ, và các phong cách), đã được Agawu và những người khác nghiên cứu một cách đầy gợi mở.

  • Cử chỉ (Gesture): Khái niệm về cử chỉ đang bắt đầu đóng một vai trò lớn trong các nghiên cứu về ký hiệu học âm nhạc.

Có những lập luận mạnh mẽ cho rằng âm nhạc cư ngụ trong một lĩnh vực ký hiệu học mà ở cả cấp độ phát sinh cá thể (ontogenetic – sự phát triển của một cá nhân) và phát sinh chủng loại (phylogenetic – sự tiến hóa của loài), nó có sự ưu tiên phát triển hơn so với ngôn ngữ lời nói.

Các tác giả và Học giả tiêu biểu

Các tác giả viết về ký hiệu học âm nhạc bao gồm:

  • Kofi Agawu: Nghiên cứu về lý thuyết chủ đề, phân tích Schenker.

  • Robert S. Hatten: Nghiên cứu về chủ đề, cử chỉ.

  • Raymond Monelle: Nghiên cứu về chủ đề, ý nghĩa âm nhạc.

  • Jean-Jacques Nattiez: Nghiên cứu về phân tích phân loại hướng nội và các ứng dụng dân tộc nhạc học.

  • Anthony Newcomb: Nghiên cứu về tính tự sự (narrativity).

  • Thomas Turino: Ứng dụng ký hiệu học của Charles Sanders Peirce.

  • Eero Tarasti: Thường được coi là người sáng lập ký hiệu học âm nhạc.

Lưu ý: Roland Barthes, bản thân là một nhà ký hiệu học và là một nghệ sĩ piano nghiệp dư lành nghề, đã viết về âm nhạc trong một số bài tiểu luận được tập hợp trong tác phẩm Image, Music, Text (Hình ảnh, Âm nhạc, Văn bản) và The Responsibility of Forms (Trách nhiệm của các Hình thức), cũng như trong bài tiểu luận “Eiffel Tower”, mặc dù ông không coi âm nhạc là một hệ thống ký hiệu.

Dấu hiệu và Ý nghĩa trong Âm nhạc

Các dấu hiệu và ý nghĩa trong âm nhạc về cơ bản diễn ra thông qua các hàm ý (connotations) của âm thanh, và thông qua sự kiến tạo xã hội, sự chiếm hữu và sự khuếch đại của những ý nghĩa nhất định gắn liền với các hàm ý này.

  1. Philip Tagg: Trong các tác phẩm như Ten Little Tunes, Fernando the Flute, Music’s Meanings, ông cung cấp một trong những phân tích đầy đủ và có hệ thống nhất về mối quan hệ giữa các cấu trúc âm nhạc và các hàm ý trong âm nhạc phương Tây, đặc biệt là âm nhạc đại chúng, truyền hình và phim ảnh.

  2. Leonard B. Meyer: Trong tác phẩm Style and Music (Phong cách và Âm nhạc), ông lý thuyết hóa mối quan hệ giữa các hệ tư tưởng với cấu trúc âm nhạc và các hiện tượng thay đổi phong cách, đồng thời tập trung vào Chủ nghĩa Lãng mạn như một trường hợp nghiên cứu điển hình.

  3. Fred Lerdahl và Ray Jackendoff: Phân tích cách âm nhạc được cấu trúc giống như một ngôn ngữ với hệ thống ký hiệu và cú pháp riêng của nó.

Tài liệu tham khảo 

Sources

Bài viết được tổng hợp và biên soạn bởi công ty THE SUN SYMPHONY với mục đích chia sẻ kiến thức, gợi mở tư duy đúng và cung cấp thông tin tham khảo cho người đọc. Nội dung đã được chọn lọc và hệ thống hóa theo góc nhìn chuyên môn, phù hợp với định hướng phát triển từ nội lực âm nhạc của công ty.

Share:

Facebook
Twitter
Pinterest
LinkedIn
Footer Demo – The Sun Symphony