Back

Nhạc Soul

Tác Giả: THE SUN SYMPHONY

Xem thêm các bài viết khác.

Nhạc Soul

Nhạc Soul (tạm dịch: Âm nhạc của tâm hồn) là một thể loại âm nhạc đại chúng có nguồn gốc từ cộng đồng người Mỹ gốc Phi trên khắp Hoa Kỳ vào cuối thập niên 1950 và đầu thập niên 1960. Những giai điệu bắt tai, được nhấn mạnh bằng tiếng vỗ tay và các chuyển động cơ thể ngẫu hứng, là một đặc điểm quan trọng của nhạc soul. Các đặc điểm khác bao gồm sự xướng – họa (call and response) giữa ca sĩ chính và các ca sĩ hát bè, giọng hát đặc biệt căng đầy cảm xúc, và đôi khi là các đoạn ngẫu hứng, luyến láy và âm thanh phụ trợ. Nhạc Soul được biết đến với việc phản ánh bản sắc của người Mỹ gốc Phi và nhấn mạnh tầm quan trọng của văn hóa người Mỹ gốc Phi.

Soul có nguồn gốc từ nhạc gospel (phúc âm) của người Mỹ gốc Phi và rhythm and blues (R&B), kết hợp chủ yếu các yếu tố của gospel, R&B và jazz. Thể loại này nổi lên từ cuộc đấu tranh nhằm nâng cao nhận thức của người da đen tại Mỹ về nguồn gốc châu Phi của họ, khi một ý thức mới dẫn đến việc tạo ra âm nhạc thể hiện niềm tự hào về việc là người da đen. Nhạc Soul trở nên phổ biến cho cả khiêu vũ và thưởng thức, với các hãng thu âm Mỹ như Motown, Atlantic và Stax đóng vai trò quan trọng trong sự lan tỏa của nó trong suốt phong trào dân quyền. Soul cũng trở nên phổ biến trên toàn thế giới, ảnh hưởng trực tiếp đến nhạc rock và âm nhạc châu Phi. Nó đã có sự hồi sinh vào giữa đến cuối thập niên 1990 với tiểu thể loại neo soul, kết hợp các yếu tố sản xuất hiện đại và ảnh hưởng của hip-hop.

Nhạc Soul thống trị các bảng xếp hạng R&B của Hoa Kỳ trong thập niên 1960, và nhiều bản thu âm đã lấn sân sang các bảng xếp hạng nhạc pop tại Hoa Kỳ, Vương quốc Anh và những nơi khác. Nhiều nghệ sĩ soul nổi bật, bao gồm Ray Charles, Sam Cooke, Otis Redding, James Brown, Aretha Franklin, và các nhóm nhạc thuộc hãng Motown như The Supremes và The Temptations, đã có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của thể loại này và đều đạt được sự phổ biến rộng rãi trong thời gian này. Đến năm 1968, thể loại nhạc soul bắt đầu phân chia. Một số nghệ sĩ soul chuyển sang nhạc funk, trong khi các ca sĩ và nhóm nhạc khác phát triển các biến thể trau chuốt hơn, tinh vi hơn và trong một số trường hợp là có ý thức xã hội hơn. Đến đầu thập niên 1970, nhạc soul bắt đầu hấp thụ ảnh hưởng từ psychedelic rock và progressive rock, dẫn đến sự ra đời của psychedelic soul và progressive soul. Các nghệ sĩ soul nổi bật của thời kỳ này bao gồm Marvin Gaye, Jackson 5, Stevie Wonder, Curtis Mayfield, Isaac Hayes, Al Green và Bill Withers. Neo soul, thể loại tiếp nhận ảnh hưởng của hip-hop, phát triển vào khoảng năm 1994.

Các tiểu thể loại khác của soul bao gồm “Motown sound” (Âm thanh Motown), một phong cách nhịp nhàng và thân thiện với nhạc pop bắt nguồn từ hãng đĩa cùng tên; Southern soul, một biến thể mạnh mẽ, đầy năng lượng kết hợp R&B với ảnh hưởng của nhạc phúc âm miền Nam; Memphis soul, một phong cách lung linh, quyến rũ; New Orleans soul, nổi lên từ phong cách rhythm and blues; Chicago soul, một âm thanh nhẹ nhàng hơn chịu ảnh hưởng của gospel; và Philadelphia soul, một biến thể dàn nhạc phong phú với giọng hát lấy cảm hứng từ doo-wop.


Lịch sử

Nguồn gốc

Nhạc soul có nguồn gốc từ nhạc phúc âm truyền thống của người Mỹ gốc Phi và rhythm and blues, là sự lai tạo giữa phong cách tôn giáo và thế tục – cả về nội dung lời bài hát và nhạc cụ – bắt đầu từ những năm 1950. Thuật ngữ “soul” đã được sử dụng giữa các nhạc sĩ người Mỹ gốc Phi để nhấn mạnh cảm giác là một người Mỹ gốc Phi tại Hoa Kỳ. Theo nhà nghiên cứu âm nhạc Barry Hansen:

Mặc dù sự lai tạo này đã tạo ra một loạt các bản hit trên thị trường R&B vào đầu những năm 1950, chỉ những người hâm mộ da trắng thích phiêu lưu nhất mới cảm nhận được tác động của nó vào thời điểm đó; phần còn lại phải đợi đến khi nhạc soul ra đời vào những năm 1960 để cảm nhận được sự bùng nổ của rock and roll được hát theo phong cách phúc âm.

Theo AllMusic, “Nhạc Soul là kết quả của quá trình đô thị hóa và thương mại hóa rhythm and blues trong thập niên 60”. Cụm từ “nhạc soul”, đề cập đến âm nhạc theo phong cách phúc âm với lời bài hát thế tục, lần đầu tiên được chứng thực vào năm 1961. Thuật ngữ “soul” trong cách nói của người Mỹ gốc Phi mang hàm ý về niềm tự hào và văn hóa của người Mỹ gốc Phi. Các nhóm nhạc Gospel trong những năm 1940 và 50 đôi khi sử dụng thuật ngữ này như một phần tên của họ. Phong cách jazz bắt nguồn từ gospel được gọi là soul jazz. Khi các ca sĩ và người phối khí bắt đầu sử dụng các kỹ thuật từ cả gospel và soul jazz trong âm nhạc đại chúng của người Mỹ gốc Phi trong những năm 1960, nhạc soul dần dần hoạt động như một thuật ngữ bao trùm cho âm nhạc đại chúng của người Mỹ gốc Phi vào thời điểm đó.

Theo Tổ chức Âm nhạc Acoustic, “bằng chứng rõ ràng đầu tiên về nhạc soul xuất hiện với nhóm The ‘5’ Royales, một nhóm cựu phúc âm chuyển sang R&B, và ở Faye Adams, người có bài ‘Shake A Hand’ trở thành một tiêu chuẩn của R&B”.

Những nhà đổi mới quan trọng có các bản thu âm trong những năm 1950 góp phần vào sự xuất hiện của nhạc soul bao gồm Clyde McPhatter, Hank Ballard và Etta James. Ray Charles thường được trích dẫn là người đã phổ biến thể loại nhạc soul với chuỗi các bản hit của ông, bắt đầu với “I Got a Woman” năm 1954. Ca sĩ Bobby Womack nói: “Ray là thiên tài. Ông ấy đã đưa thế giới đến với nhạc soul”. Charles công khai thừa nhận ảnh hưởng của ca sĩ Jesse Whitaker nhóm Pilgrim Travelers đối với phong cách hát của mình.

Little Richard (người truyền cảm hứng cho Otis Redding) và James Brown đều có ảnh hưởng ngang nhau. Brown được mệnh danh là “Cha đỡ đầu của nhạc Soul”, và Richard tự xưng là “Vua của Rockin’ and Rollin’, Rhythm and Blues Soulin'”, bởi vì âm nhạc của ông thể hiện các yếu tố của cả ba, và vì ông đã truyền cảm hứng cho các nghệ sĩ trong cả ba thể loại.

Sam Cooke và Jackie Wilson cũng thường được công nhận là những người cha đẻ của nhạc soul. Cooke trở nên nổi tiếng với tư cách là ca sĩ chính của nhóm phúc âm The Soul Stirrers, trước khi chuyển sang âm nhạc thế tục (đời thường) gây tranh cãi. Bản thu âm “You Send Me” năm 1957 của ông đã khởi đầu một sự nghiệp nhạc pop thành công. Hơn nữa, bản thu âm năm 1962 “Bring It On Home to Me” của ông đã được mô tả là “có lẽ là bản thu âm đầu tiên xác định trải nghiệm soul”. Jackie Wilson, người cùng thời với cả Cooke và James Brown, cũng đạt được thành công giao thoa (crossover), đặc biệt với bản hit năm 1957 “Reet Petite”. Ông thậm chí còn đặc biệt có ảnh hưởng bởi cách truyền tải và biểu diễn đầy kịch tính của mình.

Thập niên 1960

Bộ đôi vợ chồng Ike & Tina Turner nổi lên như “những người tiêu biểu hàng đầu” của nhạc soul trong những năm 1960. Đĩa đơn đầu tay của họ “A Fool in Love” đã lấn sân sang các bảng xếp hạng pop vào năm 1960. Họ nhận được đề cử Grammy cho bài hát “It’s Gonna Work Out Fine” năm 1962. Cùng với Kings of Rhythm và The Ikettes, họ đã lưu diễn tại Chitlin’ Circuit (các địa điểm biểu diễn dành cho người da màu) với tên gọi Ike & Tina Turner Revue.

Nhà văn Peter Guralnick nằm trong số những người xác định Solomon Burke là một nhân vật chủ chốt trong sự xuất hiện của nhạc soul, và Atlantic Records là hãng thu âm chủ chốt. Các bài hát đầu những năm 1960 của Burke, bao gồm “Cry to Me”, “Just Out of Reach (of My Two Open Arms)” và “Down in the Valley” được coi là kinh điển của thể loại này. Guralnick viết:

Theo một nghĩa nào đó, Soul bắt đầu với sự thành công năm 1961 của bài “Just Out of Reach” của Solomon Burke. Ray Charles, tất nhiên, đã tận hưởng thành công to lớn (cũng trên hãng Atlantic), cũng như James Brown và Sam Cooke — chủ yếu theo hướng pop. Tuy nhiên, mỗi ca sĩ này có thể được xem như một hiện tượng riêng lẻ; chỉ khi có sự kết hợp của Burke và Atlantic Records, bạn mới có thể bắt đầu thấy bất cứ điều gì giống như một phong trào.

Ben E. King cũng đạt được thành công vào năm 1961 với “Stand by Me”, một bài hát dựa trực tiếp trên một bài thánh ca phúc âm. Đến giữa những năm 1960, những thành công ban đầu của Burke, King và những người khác đã bị vượt qua bởi các ca sĩ soul mới, bao gồm các nghệ sĩ của hãng Stax như Otis Redding và Wilson Pickett, những người chủ yếu thu âm ở Memphis, Tennessee và Muscle Shoals, Alabama. Theo Jon Landau:

Từ năm 1962 đến 1964, Redding đã thu âm một loạt các bản ballad soul đặc trưng bởi lời bài hát tình cảm không che giấu, thường cầu xin sự tha thứ hoặc yêu cầu bạn gái trở về nhà… Ông sớm được biết đến với cái tên “Mr. Pitiful” và nổi danh là người biểu diễn hàng đầu các bản ballad soul.

Nữ ca sĩ soul quan trọng nhất xuất hiện là Aretha Franklin, ban đầu là một ca sĩ phúc âm bắt đầu thực hiện các bản thu âm thế tục vào năm 1960 nhưng sự nghiệp của bà sau đó đã được hồi sinh nhờ các bản thu âm cho Atlantic. Các bản thu âm năm 1967 của bà, như “I Never Loved a Man (The Way I Love You)”, “Respect” (do Otis Redding viết và thu âm gốc), và “Do Right Woman, Do Right Man” (do Chips Moman và Dan Penn viết), là những bản thu âm quan trọng và thành công về mặt thương mại.

Nhạc Soul thống trị các bảng xếp hạng âm nhạc của người Mỹ gốc Phi tại Hoa Kỳ trong những năm 1960, và nhiều bản thu âm đã lấn sân sang các bảng xếp hạng pop tại Hoa Kỳ. Otis Redding đã thành công vang dội tại Lễ hội Pop Quốc tế Monterey năm 1967. Thể loại này cũng trở nên rất phổ biến ở Anh, nơi nhiều nghệ sĩ hàng đầu đã lưu diễn vào cuối những năm 1960. “Soul” trở thành một thuật ngữ bao trùm cho nhiều phong cách âm nhạc dựa trên R&B ngày càng đa dạng – từ các nhóm nhạc hướng đến khiêu vũ và pop tại Motown Records ở Detroit, như The Temptations, Marvin Gaye và Stevie Wonder, đến các nghệ sĩ “deep soul” như Percy Sledge và James Carr. Các khu vực và thành phố khác nhau trong Hoa Kỳ, bao gồm Thành phố New York, Detroit, Chicago, Memphis, New Orleans, Philadelphia và Muscle Shoals, Alabama (quê hương của FAME Studios và Muscle Shoals Sound Studios) trở nên nổi tiếng với các tiểu thể loại nhạc và phong cách thu âm khác nhau.

Đến năm 1968, trong khi đang ở đỉnh cao của sự nổi tiếng, soul bắt đầu phân mảnh thành các tiểu thể loại khác nhau. Các nghệ sĩ như James Brown và Sly and the Family Stone phát triển thành nhạc funk, trong khi các ca sĩ khác như Marvin Gaye, Stevie Wonder, Curtis Mayfield và Al Green phát triển các biến thể trau chuốt hơn, tinh vi hơn và trong một số trường hợp là có ý thức chính trị hơn của thể loại này. Tuy nhiên, nhạc soul vẫn tiếp tục phát triển, ảnh hưởng đến hầu hết các hình thức R&B tiếp theo từ những năm 1970 trở đi, với một số nhóm nhạc sĩ tiếp tục biểu diễn theo phong cách soul truyền thống.

Thập niên 1970 và 1980

Hãng Hi Records của Willie Mitchell tiếp tục truyền thống Stax của thập kỷ trước, phát hành một chuỗi các bản hit của Al Green, Ann Peebles, Otis Clay, O. V. Wright và Syl Johnson. Bobby Womack, người đã thu âm với Chips Moman vào cuối những năm 1960, tiếp tục sản xuất các bản thu âm soul trong những năm 1970 và 1980.

Tại Detroit, nhà sản xuất Don Davis đã làm việc với các nghệ sĩ Stax như Johnnie Taylor và The Dramatics. Các bản thu âm đầu những năm 1970 của The Detroit Emeralds, như Do Me Right, là mối liên kết giữa soul và phong cách disco sau này. Các nghệ sĩ của Motown Records như Marvin Gaye, Michael Jackson, Stevie Wonder và Smokey Robinson đã góp phần vào sự phát triển của nhạc soul, mặc dù các bản thu âm của họ được coi là mang hơi hướng nhạc pop hơn so với Redding, Franklin và Carr. Mặc dù khác biệt về phong cách so với nhạc soul cổ điển, các bản thu âm của các nghệ sĩ tại Chicago thường được coi là một phần của thể loại này.

Đến đầu những năm 1970, nhạc soul đã chịu ảnh hưởng của psychedelic rock và các thể loại khác. Các nghệ sĩ như James Brown đã dẫn dắt soul hướng tới nhạc funk, điển hình là các ban nhạc thập niên 1970 như Parliament-Funkadelic và The Meters. Các nhóm đa năng hơn như War, The Commodores và Earth, Wind and Fire trở nên phổ biến vào khoảng thời gian này. Trong những năm 1970, một số nghệ sĩ blue-eyed soul (soul mắt xanh – nhạc soul do người da trắng biểu diễn) thương mại và bóng bẩy như Hall & Oates của Philadelphia và Tower of Power của Oakland đã đạt được thành công chủ đạo, cũng như một thế hệ mới các nhóm hòa âm đường phố hay “city-soul” như The Delfonics và The Unifics của Đại học Howard (trường đại học lịch sử của người da đen).

Chương trình truyền hình tạp kỹ âm nhạc/khiêu vũ hợp tác Soul Train, do người gốc Chicago là Don Cornelius dẫn chương trình, ra mắt vào năm 1971. Chương trình đã cung cấp một đầu ra cho nhạc soul trong nhiều thập kỷ, cũng tạo ra một thương hiệu chứng kiến sự ra đời của một hãng thu âm (Soul Train Records) phân phối âm nhạc của The Whispers, Carrie Lucas và một nhóm nhạc mới nổi được gọi là Shalamar. Nhiều tranh chấp đã dẫn đến việc Cornelius tách hãng thu âm cho người đặt lịch tài năng của mình, Dick Griffey, người đã chuyển đổi hãng thành Solar Records, bản thân nó là một hãng nhạc soul nổi bật trong suốt những năm 1980. Loạt phim truyền hình tiếp tục phát sóng cho đến năm 2006, mặc dù các thể loại âm nhạc chủ yếu của người Mỹ gốc Phi khác như hip-hop bắt đầu làm lu mờ soul trên chương trình bắt đầu từ những năm 1980.

Giai đoạn sau đó

Khi các nhạc sĩ disco và funk có những bản hit vào cuối những năm 1970 và đầu những năm 1980, soul đi theo hướng quiet storm. Với nhịp độ thư thái và giai điệu nhẹ nhàng, soul phong cách quiet storm chịu ảnh hưởng từ fusion và adult contemporary (nhạc đương đại cho người lớn). Một số ban nhạc funk, như EW&F, The Commodores và Con Funk Shun sẽ có một vài bản quiet storm trong album của họ. Trong số các nghệ sĩ thành công nhất trong thời kỳ này có Smokey Robinson, Jeffry Osbourne, Peabo Bryson, Chaka Khan và Larry Graham.

Sau sự suy giảm của disco và funk vào đầu những năm 1980, nhạc soul bị ảnh hưởng bởi nhạc điện tử (electro music). Nó trở nên ít thô mộc hơn và được sản xuất trau chuốt hơn, dẫn đến một phong cách được gọi là R&B đương đại, nghe rất khác so với phong cách rhythm and blues ban đầu. Hoa Kỳ đã chứng kiến sự phát triển của neo-soul vào khoảng năm 1994.


Các hãng thu âm và nhà sản xuất đáng chú ý

Motown Records

Nhóm các hãng đĩa Tamla/Motown thành công của Berry Gordy đáng chú ý vì thuộc sở hữu của người Mỹ gốc Phi, không giống như hầu hết các hãng R&B độc lập trước đó. Các nghệ sĩ đáng chú ý dưới hãng này là Gladys Knight & the Pips, The Supremes, The Temptations, The Miracles, Four Tops, The Marvelettes, Mary Wells, Jr. Walker & the All-Stars, Stevie Wonder, Marvin Gaye, Tammi Terrell, Martha and the Vandellas, và The Jackson 5.

Các bản hit được tạo ra bằng cách sử dụng phương pháp “dây chuyền lắp ráp” bán công nghiệp. Các nhà sản xuất và nhạc sĩ đã mang lại sự nhạy cảm nghệ thuật cho các giai điệu dài ba phút. Brian Holland, Lamont Dozier và Eddie Holland hiếm khi vắng mặt trên các bảng xếp hạng nhờ công việc của họ với tư cách là nhạc sĩ và nhà sản xuất thu âm cho The Supremes, Four Tops và Martha and the Vandellas. Họ cho phép các yếu tố quan trọng tỏa sáng qua kết cấu âm nhạc dày đặc. Nhịp điệu được nhấn mạnh bằng tiếng vỗ tay hoặc tambourine. Smokey Robinson là một nhà văn và nhà sản xuất thu âm khác, người đã thêm lời vào “The Tracks of My Tears” của nhóm nhạc The Miracles của ông, đây là một trong những bài hát quan trọng nhất của thập kỷ.

Stax Records và Atlantic Records

Stax Records và Atlantic Records là các hãng đĩa độc lập sản xuất các bản thu âm khiêu vũ chất lượng cao với sự góp mặt của nhiều ca sĩ nổi tiếng thời bấy giờ. Họ có xu hướng sử dụng các nhóm nhạc nhỏ hơn được đánh dấu bằng giọng hát nhuốm màu phúc âm đầy biểu cảm. Kèn đồng và saxophone cũng được sử dụng rộng rãi. Stax Records, được thành lập bởi hai anh em Estelle và James Stewart, là hãng thu âm thành công thứ hai sau Motown Records. Họ chịu trách nhiệm phát hành các bản hit của Otis Redding, Wilson Pickett, The Staple Singers và nhiều người khác. Ahmet Ertegun, người từng dự định trở thành một nhà ngoại giao cho đến năm 1944 khi cha ông qua đời, đã thành lập Atlantic Records vào năm 1947 với người bạn Herb Abramson. Ertegun đã viết nhiều bài hát cho Ray Charles và The Clovers. Ông thậm chí còn hát bè cho nghệ sĩ Big Joe Turner của mình trong bài hát “Shake, Rattle and Roll”.


Các tiểu thể loại (Subgenres)

Detroit (Motown)

Được thống trị bởi đế chế Motown Records của Berry Gordy, Detroit soul mang tính nhịp điệu mạnh mẽ và chịu ảnh hưởng của nhạc phúc âm. Âm thanh Motown thường bao gồm tiếng vỗ tay, đường bass mạnh mẽ, đàn dây, kèn đồng và đàn vibraphone. Ban nhạc “nhà” của Motown Records là The Funk Brothers. AllMusic trích dẫn Motown là hãng tiên phong của pop-soul, một phong cách nhạc soul với giọng hát thô mộc, nhưng sản xuất bóng bẩy và chủ đề được giảm nhẹ nhằm hướng tới đài phát thanh nhạc pop và thành công đại chúng. Các nghệ sĩ của phong cách này bao gồm Diana Ross, Jackson 5, Stevie Wonder và Billy Preston. Phổ biến trong những năm 1960, phong cách này trở nên bóng bẩy hơn trong những năm 1970 và dẫn đến disco. Vào cuối những năm 2000, phong cách này được xem lại bởi các ca sĩ soul đương đại như Amy Winehouse, Raphael Saadiq và Solange Knowles.

Deep và Southern (Sâu lắng và Miền Nam)

Các thuật ngữ “deep soul” (soul sâu lắng) và “Southern soul” (soul miền Nam) thường đề cập đến một phong cách soul mạnh mẽ, tràn đầy năng lượng kết hợp năng lượng của R&B với âm thanh nhạc phúc âm miền Nam Hoa Kỳ sôi động. Hãng đĩa Stax Records ở Memphis, Tennessee đã nuôi dưỡng một âm thanh đặc biệt, bao gồm việc đặt giọng hát lùi xa hơn trong bản phối so với hầu hết các bản thu R&B đương đại, sử dụng các phần kèn sôi động thay cho giọng hát nền và tập trung vào dải tần thấp. Phần lớn các bản phát hành của Stax được hỗ trợ bởi các ban nhạc “nhà” Booker T. & the M.G.’s và The Memphis Horns.

Memphis

Memphis soul là một phong cách nhạc soul lung linh, quyến rũ được sản xuất vào những năm 1960 và 1970 tại Stax Records và Hi Records ở Memphis, Tennessee. Nó đặc trưng bởi tiếng kèn u sầu và du dương, đàn organ Hammond, bass và trống, như được nghe trong các bản thu âm của Al Green (hãng Hi) và Booker T. & the M.G.’s (hãng Stax). Nhóm sau đôi khi cũng chơi theo phong cách Southern soul góc cạnh hơn. Ban nhạc “nhà” của Hi Records (Hi Rhythm Section) và nhà sản xuất Willie Mitchell đã phát triển một phong cách soul dâng trào được nghe thấy trong các bản thu âm hit thập niên 1970 của hãng.

New Orleans

Bối cảnh soul New Orleans trực tiếp bước ra từ kỷ nguyên rhythm and blues, khi các nghệ sĩ như Little Richard, Fats Domino và Huey “Piano” Smith đã tạo ra tác động to lớn trên các bảng xếp hạng pop và R&B và ảnh hưởng trực tiếp to lớn đến sự ra đời của nhạc funk. Kiến trúc sư chính của soul thành phố lưỡi liềm (Crescent City) là nhạc sĩ, người phối khí và nhà sản xuất Allen Toussaint. Ông đã làm việc với các nghệ sĩ như Irma Thomas (“Nữ hoàng Soul của New Orleans”), Jessie Hill, Chris Kenner… để tạo ra âm thanh soul New Orleans đặc biệt.

Chicago

Chicago soul thường có âm thanh chịu ảnh hưởng nhẹ của phúc âm, nhưng số lượng lớn các hãng thu âm có trụ sở tại thành phố có xu hướng tạo ra âm thanh đa dạng hơn các thành phố khác. Vee Jay Records, tồn tại đến năm 1966, đã sản xuất các bản thu âm của Jerry Butler, Betty Everett, Dee Clark và Gene Chandler. Chess Records, chủ yếu là một hãng blues và rock and roll, đã sản xuất một số nghệ sĩ soul lớn, bao gồm The Dells và Billy Stewart. Curtis Mayfield không chỉ ghi nhiều bản hit với nhóm của mình, The Impressions, mà còn viết nhiều bài hát hit cho các nghệ sĩ Chicago.

Philadelphia

Dựa chủ yếu vào hãng đĩa Philadelphia International, Philadelphia soul (hay Philly soul) có các bản phối khí đàn dây và kèn phong phú cùng giọng hát lấy cảm hứng từ doo-wop. Thom Bell, cùng Kenneth Gamble & Leon Huff được coi là những người sáng lập Philadelphia soul, nơi đã sản xuất các bản hit cho Patti LaBelle, The O’Jays, The Intruders, The Three Degrees, The Delfonics, The Stylistics, Harold Melvin & the Blue Notes và The Spinners.

Progressive (Tiến bộ)

Đến những năm 1970, các nhạc sĩ đại chúng người Mỹ gốc Phi đã rút ra từ cách tiếp cận hướng đến album khái niệm của sự phát triển progressive rock đang bùng nổ lúc bấy giờ. Sự phát triển soul tiến bộ này đã truyền cảm hứng cho một tính nhạc tinh vi mới và ca từ đầy tham vọng trong nhạc pop da đen. Trong số các nhạc sĩ này có Sly Stone, Stevie Wonder, Marvin Gaye, Curtis Mayfield và George Clinton. Isaac Hayes với bản thu âm “Walk On By” năm 1969 được coi là một “kinh điển” của prog-soul. Nhạc prog-soul sau này bao gồm các bản thu âm của Prince, Peter Gabriel, Meshell Ndegeocello, Joi, Bilal, Dwele, Anthony David, Janelle Monáe và Soulquarians.

Psychedelic (Ảo giác)

Psychedelic soul, đôi khi được gọi là “black rock” (rock da đen), là sự pha trộn giữa psychedelic rock và nhạc soul vào cuối những năm 1960, mở đường cho sự xuất hiện chủ đạo của nhạc funk vài năm sau đó. Những người tiên phong đầu tiên của tiểu thể loại này bao gồm Jimi Hendrix, Sly and the Family Stone, Norman Whitfield và Isaac Hayes.

British (Anh Quốc)

Vào đầu những năm 1960, các bối cảnh soul nhỏ bắt đầu xuất hiện quanh Vương quốc Anh. Liverpool nói riêng có một cộng đồng người da đen đã thành lập, từ đó các nghệ sĩ như Chants và Steve Aldo nổi lên. Soul đã là một ảnh hưởng lớn đến âm nhạc đại chúng của Anh kể từ những năm 1960, bao gồm các ban nhạc của cuộc Xâm lăng của Anh (British Invasion), đáng kể nhất là The Beatles. Có một số ít các nghệ sĩ blue-eyed soul quan trọng của Anh, bao gồm Dusty Springfield và Tom Jones. Sự phổ biến của các nghệ sĩ soul Anh tại Mỹ, đáng chú ý nhất là Amy Winehouse, Adele, Estelle, Duffy, Joss Stone và Leona Lewis, đã dẫn đến cuộc nói chuyện về một “Cuộc xâm lăng thứ ba của Anh” hoặc “Cuộc xâm lăng Soul của Anh” trong những năm 2000 và 2010.

Neo soul

Neo soul là sự pha trộn giữa giọng hát theo phong cách soul thập niên 1970 với âm thanh R&B đương đại, nhịp điệu hip-hop và các đoạn chuyển tiếp đầy chất thơ. Phong cách này được phát triển vào đầu đến giữa những năm 1990. Một yếu tố quan trọng trong neo-soul là liều lượng lớn của piano điện Fender Rhodes hoặc Wurlitzer phủ lên sự tương tác êm dịu, nhịp nhàng giữa trống và âm bass trầm ấm. Các nghệ sĩ đáng chú ý bao gồm Jill Scott, Lauryn Hill, Aloe Blacc và Erykah Badu. Các nghệ sĩ mới hơn như H.E.R. và SZA cũng chịu ảnh hưởng bởi neo soul.

Northern soul

Northern soul là một phong trào âm nhạc và khiêu vũ nổi lên vào cuối những năm 1960 từ tiểu văn hóa mod của Anh ở miền Bắc nước Anh và vùng trung du nước Anh, dựa trên một phong cách nhạc soul cụ thể với nhịp điệu mạnh và tempo nhanh. Cụm từ northern soul (soul phương Bắc) được đặt ra bởi nhà báo Dave Godin. Các đĩa nhạc soul hiếm được chơi bởi các DJ tại các hộp đêm, và bao gồm các bản thu âm Mỹ ít người biết đến của thập niên 1960 và đầu 1970 với nhịp điệu nhanh (uptempo), chẳng hạn như những bản trên Motown và các hãng nhỏ hơn.

Nu jazz và các thể loại electronica chịu ảnh hưởng khác

Nhiều nghệ sĩ trong các thể loại nhạc điện tử khác nhau (như house, drum and bass, UK garage và downtempo) chịu ảnh hưởng nặng nề bởi soul và đã sản xuất nhiều tác phẩm lấy cảm hứng từ soul.


Bài viết được tổng hợp và biên soạn bởi công ty THE SUN SYMPHONY với mục đích chia sẻ kiến thức, gợi mở tư duy đúng và cung cấp thông tin tham khảo cho người đọc. Nội dung đã được chọn lọc và hệ thống hóa theo góc nhìn chuyên môn, phù hợp với định hướng phát triển từ nội lực âm nhạc của công ty.

Share:

Facebook
Twitter
Pinterest
LinkedIn
Footer Demo – The Sun Symphony