Phân tích âm nhạc (Musical analysis)
Phân tích âm nhạc là việc nghiên cứu cấu trúc âm nhạc trong các tác phẩm sáng tác hoặc các buổi biểu diễn.[1] Theo nhà lý thuyết âm nhạc Ian Bent, phân tích âm nhạc “là phương tiện để trả lời trực tiếp cho câu hỏi ‘Nó hoạt động như thế nào?'”.[2] Phương pháp được sử dụng để trả lời câu hỏi này, và thực chất ý nghĩa chính xác của câu hỏi, khác nhau tùy thuộc vào từng nhà phân tích và mục đích của việc phân tích. Theo Bent, “sự xuất hiện của nó như một cách tiếp cận và phương pháp có thể bắt nguồn từ những năm 1750. Tuy nhiên, nó đã tồn tại như một công cụ học thuật, mặc dù là công cụ bổ trợ, từ thời Trung Cổ trở đi.”[3]
Nguyên tắc phân tích đã bị chỉ trích dưới nhiều hình thức, đặc biệt là bởi các nhà soạn nhạc, chẳng hạn như tuyên bố của Edgard Varèse rằng, “giải thích bằng phương tiện [phân tích] là phân hủy, là hủy hoại linh hồn của một tác phẩm”.[4]
Các bài phân tích
Một số nhà phân tích, như Donald Tovey (người có cuốn Essays in Musical Analysis nằm trong số những bài phân tích âm nhạc dễ tiếp cận nhất), đã trình bày các phân tích của họ bằng văn xuôi. Những người khác, như Hans Keller (người đã phát minh ra kỹ thuật gọi là Phân tích Chức năng), hoàn toàn không sử dụng bình luận bằng văn xuôi trong một số tác phẩm của họ.
Có nhiều nhà phân tích nổi tiếng khác ngoài Tovey và Keller. Một trong những người nổi tiếng và có ảnh hưởng nhất là Heinrich Schenker, người đã phát triển Phân tích Schenker, một phương pháp tìm cách mô tả tất cả các tác phẩm cổ điển có giọng (tonal) như là những sự mở rộng/kéo dài (“prolongations”) của một trình tự đối vị đơn giản. Ernst Kurth đã đặt ra thuật ngữ “developmental motif” (mô-típ phát triển). Rudolph Réti nổi tiếng với việc truy nguyên sự phát triển của các mô-típ giai điệu nhỏ xuyên suốt một tác phẩm, trong khi phân tích của Nicolas Ruwet tương đương với một loại ký hiệu học âm nhạc (musical semiology).
Các nhà âm nhạc học gắn liền với trào lưu Âm nhạc học mới (new musicology) thường sử dụng phân tích âm nhạc (truyền thống hoặc không) cùng với, hoặc để hỗ trợ cho việc kiểm tra thực hành biểu diễn và các tình huống xã hội mà trong đó âm nhạc được sản xuất, và ngược lại. Những hiểu biết sâu sắc từ các cân nhắc xã hội sau đó có thể mang lại cái nhìn sâu sắc cho các phương pháp phân tích.
Edward T. Cone[5] lập luận rằng phân tích âm nhạc nằm giữa sự mô tả (description) và sự quy định (prescription). Mô tả bao gồm các hoạt động phi phân tích đơn giản như gán nhãn hợp âm bằng số La Mã[6] hoặc gán nhãn các hàng âm (tone-rows) bằng số nguyên hoặc dạng hàng, trong khi thái cực còn lại, quy định, bao gồm “việc khăng khăng về tính hợp lệ của các mối quan hệ không được văn bản hỗ trợ”. Thay vào đó, phân tích phải cung cấp cái nhìn sâu sắc cho việc lắng nghe mà không ép buộc một sự mô tả về tác phẩm mà người nghe không thể cảm nhận được.
Các kỹ thuật
Nhiều kỹ thuật được sử dụng để phân tích âm nhạc. Ẩn dụ và miêu tả tượng hình có thể là một phần của phân tích, và một ẩn dụ được dùng để mô tả các tác phẩm sẽ “cụ thể hóa các đặc điểm và mối quan hệ của chúng theo một cách sắc sảo và sâu sắc đặc biệt: nó làm cho chúng trở nên có ý nghĩa theo những cách mà trước đây không thể thực hiện được.”[7] Ngay cả âm nhạc tuyệt đối (absolute music) cũng có thể được xem như một “ẩn dụ cho vũ trụ” hoặc tự nhiên như một “hình thức hoàn hảo”.[8]
Rời rạc hóa (Discretization)
Quá trình phân tích thường liên quan đến việc chia nhỏ tác phẩm thành các phần tương đối đơn giản hơn và nhỏ hơn. Thông thường, cách các phần này khớp nối và tương tác với nhau sau đó sẽ được kiểm tra. Quá trình rời rạc hóa hoặc phân đoạn này thường được coi là cần thiết, như Jean-Jacques Nattiez[9] đã nhận định, để âm nhạc có thể tiếp cận được với phân tích. Fred Lerdahl[10] lập luận rằng việc rời rạc hóa là cần thiết ngay cả đối với sự nhận thức của những người nghe có học thuật, do đó biến nó thành cơ sở cho các phân tích của ông, và ông nhận thấy các tác phẩm như Artikulation của György Ligeti là không thể tiếp cận được,[11] trong khi Rainer Wehinger[12] đã tạo ra một “Hörpartitur” hay “tổng phổ để nghe” cho tác phẩm này, đại diện cho các hiệu ứng âm thanh khác nhau bằng các ký hiệu đồ họa cụ thể giống như một bản chuyển soạn.
Sáng tác (Composition)
Phân tích thường thể hiện một xung lực sáng tác trong khi các tác phẩm sáng tác thường “thể hiện một xung lực phân tích”[13] nhưng “mặc dù các phân tích liên văn bản thường thành công thông qua mô tả bằng lời đơn giản, vẫn có những lý do chính đáng để soạn lại các kết nối được đề xuất theo nghĩa đen. Chúng ta thực sự nghe thấy cách những bài hát này [các phổ nhạc khác nhau cho bài “Nur wer die Sehnsucht kennt” của Goethe] cộng hưởng với nhau, bình luận và ảnh hưởng lẫn nhau… theo một cách nào đó, âm nhạc tự nói lên điều đó”.[14] Khuynh hướng phân tích này thể hiện rõ trong các xu hướng gần đây của nhạc pop, bao gồm cả các bản mash-up của nhiều bài hát khác nhau.[13]
Các tình huống phân tích
Phân tích là một hoạt động thường được thực hiện bởi các nhà âm nhạc học và thường áp dụng cho âm nhạc cổ điển phương Tây, mặc dù âm nhạc của các nền văn hóa phi phương Tây và các truyền thống truyền miệng không được ghi lại cũng thường được phân tích. Một phân tích có thể được tiến hành trên một tác phẩm âm nhạc đơn lẻ, trên một phần hoặc yếu tố của một tác phẩm, hoặc trên một tập hợp các tác phẩm. Quan điểm của một nhà âm nhạc học là “tình huống phân tích” của người đó. Điều này bao gồm kích thước vật lý hoặc kho ngữ liệu đang được nghiên cứu, mức độ liên quan về phong cách được nghiên cứu, và liệu mô tả được cung cấp bởi phân tích là về cấu trúc nội tại (immanent), các quá trình sáng tác (poietic), các quá trình tiếp nhận (esthesic),[15] cả ba, hay là một sự pha trộn.
Các cấp độ phong cách có thể được phân cấp như một hình tam giác ngược:[16]
-
Các phổ quát của âm nhạc (Universals of music)
-
Hệ thống (phong cách) tham chiếu
-
Phong cách của một thể loại hoặc một thời đại
-
Phong cách của nhà soạn nhạc X
-
Phong cách của một giai đoạn trong đời nhà soạn nhạc
-
Tác phẩm
Jean-Jacques Nattiez phác thảo sáu tình huống phân tích, ưu tiên tình huống thứ sáu:[17]
(Sơ đồ ba cấp độ của Nattiez: Poietic – Immanent – Esthesic)
-
(Poietic Inductive/External): “…chỉ giải quyết cấu trúc nội tại của tác phẩm.” Ví dụ: Lý thuyết tập hợp âm nhạc (musical set theory) của Allen Forte.
-
(Inductive Poietics): “…tiến hành từ một phân tích cấp độ trung lập (neutral level) để rút ra kết luận về quá trình sáng tác (poietic)” – Ví dụ: Phân tích của Reti về tác phẩm La cathédrale engloutie của Debussy.[18]
-
(External Poietics): Ngược lại với cách trên, lấy “một tài liệu sáng tác—thư từ, kế hoạch, phác thảo—… và phân tích tác phẩm dưới ánh sáng của thông tin này.” Ví dụ: Paul Mie, “phân tích phong cách của Beethoven dựa trên các bản phác thảo”.[19]
-
(Inductive Esthesics): Phổ biến nhất, dựa trên “sự nội quan nhận thức, hoặc dựa trên một số ý tưởng chung liên quan đến nhận thức âm nhạc… một nhà âm nhạc học… mô tả những gì họ nghĩ là nhận thức của người nghe về đoạn nhạc”.[20] Ví dụ: Phân tích các ô nhịp 9–11 của Fugue Đô thứ trong Tập I của Bình quân luật (Well-Tempered Clavier) của Bach.
-
(External Esthesics): “Bắt đầu với thông tin thu thập từ người nghe để cố gắng hiểu cách tác phẩm đã được cảm nhận… rõ ràng là cách các nhà tâm lý học thực nghiệm sẽ làm việc”.
-
(Communication between the three levels): “Trường hợp trong đó một phân tích nội tại có liên quan ngang nhau đến cả quá trình sáng tác và quá trình tiếp nhận.” Ví dụ: Phân tích Schenker, dựa trên các phác thảo của Beethoven (external poietics) cuối cùng chỉ ra thông qua phân tích cách các tác phẩm phải được chơi và cảm nhận (inductive esthesics).
Phân tích sáng tác (Compositional analysis)
Jacques Chailley xem xét phân tích hoàn toàn từ quan điểm sáng tác, lập luận rằng, “vì phân tích bao gồm việc ‘đặt mình vào vị trí của nhà soạn nhạc,’ và giải thích những gì ông ấy đang trải qua khi viết, rõ ràng là chúng ta không nên nghĩ đến việc nghiên cứu một tác phẩm dựa trên các tiêu chí xa lạ với mối bận tâm của chính tác giả, trong phân tích điệu tính cũng như trong phân tích hòa âm.”[21]
Phân tích nhận thức (Perceptual analysis)
Mặt khác, Fay lập luận rằng, “các thảo luận phân tích về âm nhạc thường quan tâm đến các quá trình không thể nhận thức ngay lập tức. Có thể nhà phân tích chỉ quan tâm đến việc áp dụng một tập hợp các quy tắc liên quan đến thực hành, hoặc với mô tả về quá trình sáng tác. Nhưng dù mục đích của họ là gì, họ thường thất bại—đáng chú ý nhất là trong âm nhạc thế kỷ 20—trong việc làm sáng tỏ trải nghiệm âm nhạc trực tiếp của chúng ta,”[22] và do đó xem xét phân tích hoàn toàn từ quan điểm nhận thức. Như Edward T. Cone đã nói, “phân tích thực sự hoạt động thông qua và cho đôi tai. Những nhà phân tích vĩ đại nhất là những người có đôi tai thính nhạy nhất; cái nhìn sâu sắc của họ tiết lộ cách một bản nhạc nên được nghe, điều này lần lượt ngụ ý cách nó nên được chơi. Một bản phân tích là một chỉ dẫn cho biểu diễn,”[5] và Thomson: “Có vẻ hợp lý khi tin rằng một quan điểm phân tích lành mạnh là quan điểm gần như đẳng cấu (isomorphic) với hành động nhận thức.”[23]
Phân tích cấp độ nội tại (Analyses of the immanent level)
Các phân tích ở cấp độ nội tại bao gồm các phân tích của Alder, Heinrich Schenker, và “chủ nghĩa cấu trúc bản thể luận” trong các phân tích của Pierre Boulez. Boulez nói trong phân tích của ông về The Rite of Spring (Nghi lễ mùa xuân):[24] “tôi có phải lặp lại ở đây rằng tôi không giả vờ khám phá ra một quy trình sáng tạo, mà quan tâm đến kết quả, thứ mà những hữu hình duy nhất là các mối quan hệ toán học? Nếu tôi có thể tìm thấy tất cả các đặc điểm cấu trúc này, đó là bởi vì chúng ở đó, và tôi không quan tâm liệu chúng được đưa vào đó một cách có ý thức hay vô thức… tôi rất ít quan tâm đến tất cả sự tương tác như vậy giữa tác phẩm và ‘thiên tài’.”
Một lần nữa, Nattiez lập luận rằng ba cách tiếp cận trên, nếu đứng riêng lẻ, nhất thiết là không đầy đủ và cần phải có một phân tích của cả ba cấp độ.[25] Jean Molino[26] chỉ ra rằng phân tích âm nhạc đã chuyển từ việc nhấn mạnh vào điểm thuận lợi của quá trình sáng tác (poietic) sang quá trình tiếp nhận (esthesic) vào đầu thế kỷ 18.[27]
Các phân tích phi hình thức hóa (Nonformalized analyses)
Nattiez phân biệt giữa các phân tích phi hình thức hóa và hình thức hóa. Các phân tích phi hình thức hóa, ngoài các thuật ngữ âm nhạc và phân tích, không sử dụng các nguồn lực hoặc kỹ thuật nào khác ngoài ngôn ngữ. Ông phân biệt thêm các phân tích phi hình thức hóa thành: ấn tượng chủ nghĩa (impressionistic), diễn giải (paraphrases), hoặc đọc hiểu giải thích học (hermeneutic readings) văn bản.
-
Phân tích ấn tượng chủ nghĩa: Viết theo “phong cách văn học cao cấp ít nhiều, xuất phát từ việc lựa chọn ban đầu các yếu tố được coi là đặc trưng,” chẳng hạn như mô tả sau đây về phần mở đầu của Prelude to the Afternoon of a Faun của Claude Debussy: “Sự luân phiên của các phân chia nhịp nhị phân và tam phân của các nốt móc đơn, những cú lừa tinh ranh tạo ra bởi ba dấu lặng, làm mềm câu nhạc đến mức, khiến nó trở nên lỏng, đến nỗi nó thoát khỏi mọi sự khắt khe của số học…”.[28]
-
Diễn giải (Paraphrases): Là một sự “nói lại” bằng lời lẽ đơn giản về các sự kiện của văn bản với ít sự giải thích hoặc thêm thắt, chẳng hạn như mô tả về “Bourée” trong Tổ khúc thứ ba của Bach: “Một nhịp lấy đà (anacrusis), một câu mở đầu ở giọng Rê trưởng. Hình tượng được đánh dấu (a) ngay lập tức được lặp lại, đi xuống qua một quãng ba…”.[29]
-
Đọc hiểu giải thích học (Hermeneutic reading): Dựa trên mô tả, một sự ‘gọi tên’ các yếu tố của giai điệu, nhưng thêm vào đó một chiều sâu giải thích học và hiện tượng học. Ví dụ: Các bài luận của Rosen trong The Classical Style (1971).[30] Nattiez đưa ra ví dụ cuối cùng là mô tả về Bản giao hưởng chưa hoàn thành của Franz Schubert: “…Chuyển tiếp từ chủ đề thứ nhất sang chủ đề thứ hai luôn là một đoạn khó khăn trong việc phác thảo âm nhạc… và trong tất cả các cú đột ngột như vậy, không nghi ngờ gì nữa, thô bạo nhất là cú chuyển trong Bản giao hưởng chưa hoàn thành…”.[32]
Các phân tích hình thức hóa (Formalized analyses)
Các phân tích hình thức hóa đề xuất các mô hình cho các chức năng giai điệu hoặc mô phỏng âm nhạc. Meyer phân biệt giữa:
-
Mô hình toàn cục (Global models): “Cung cấp một hình ảnh của toàn bộ ngữ liệu đang được nghiên cứu, bằng cách liệt kê các đặc điểm, phân loại hiện tượng, hoặc cả hai; chúng cung cấp đánh giá thống kê.”
-
Mô hình tuyến tính (Linear models): “Không cố gắng tái cấu trúc toàn bộ giai điệu theo thứ tự thời gian thực của các sự kiện giai điệu… mô tả một ngữ liệu bằng hệ thống các quy tắc bao gồm không chỉ tổ chức phân cấp của giai điệu mà còn cả sự phân bố, môi trường và bối cảnh của các sự kiện.” Ví dụ bao gồm ngữ pháp cho phần bè soprano trong các bản thánh ca của Bach của Baroni và Jacoboni.[35]
Các mô hình toàn cục được phân biệt thêm thành phân tích theo đặc điểm (analysis by traits) và phân tích phân loại (classificatory analysis). “Việc làm rõ cơ sở cho phân tích là một tiêu chí cơ bản trong cách tiếp cận này, vì vậy việc phân định các đơn vị luôn đi kèm với việc xác định cẩn thận các đơn vị về mặt các biến số cấu thành của chúng.”[38]
Các phân tích trung gian (Intermediary analyses)
Nattiez cuối cùng đề xuất các mô hình trung gian “giữa độ chính xác hình thức rút gọn và sự lỏng lẻo của ấn tượng chủ nghĩa.” Chúng bao gồm Schenker, Meyer, Narmour và việc “sử dụng đồ họa mà không cần đến một hệ thống các quy tắc hình thức hóa” của Lerdahl-Jackendoff, bổ sung chứ không thay thế các phân tích bằng lời nói.
Các phân tích khác biệt (Divergent analyses)
Thông thường, một tác phẩm nhất định được phân tích bởi nhiều người và các phân tích khác nhau hoặc trái chiều được tạo ra. Ví dụ, hai ô nhịp đầu tiên của khúc dạo đầu (prelude) Pelléas et Mélisande của Claude Debussy được phân tích khác nhau bởi Leibowitz[43], Laloy[44], van Appledorn[45], và Christ[46].
-
Leibowitz: Phân tích chuỗi này về mặt hòa âm là Rê thứ: I–VII–V, bỏ qua chuyển động giai điệu.
-
Laloy: Phân tích chuỗi là D: I–V, xem nốt Sol ở ô nhịp thứ hai là một nốt tô điểm.
-
Van Appledorn và Christ[47]: Phân tích chuỗi là D: I–VII.
Nattiez[48] lập luận rằng sự khác biệt này là do “tình huống phân tích” riêng của từng nhà phân tích, và do cái mà ông gọi là các nguyên tắc siêu việt (transcendent principles) hay “cốt truyện” (plots).
Van Appledorn xem chuỗi là D: I–VII để cho phép giải thích hợp âm đầu tiên trong ô nhịp thứ năm. Laloy xem đó là hợp âm át bảy trên Rê (V/IV) với quãng năm giảm, trong khi van Appledorn xem nó là hợp âm quãng sáu Pháp trên Rê.
Leibowitz[49] chỉ đưa ra bè trầm cho hợp âm, nốt Mi chỉ ra tiến trình I–II, một tiến trình “phi thực tế” phù hợp với “biện chứng giữa cái thực và cái phi thực” được sử dụng trong phân tích của ông. Trong khi đó, Christ giải thích hợp âm là một quãng 11 tăng với bè trầm là Si giáng.
Nattiez chỉ ra rằng: “Không chỉ một nhà phân tích chọn các đặc điểm cụ thể, họ còn sắp xếp chúng theo một cốt truyện [intrigue]…. Cảm nhận của chúng ta về các thành phần của một tác phẩm âm nhạc, giống như cảm nhận của chúng ta về các ‘sự kiện’ lịch sử, được trung gian bởi kinh nghiệm sống.” (176)
Trong khi John Blacking[50] cho rằng “cuối cùng chỉ có một lời giải thích… và điều này có thể được khám phá bằng một phân tích nhạy cảm với bối cảnh của âm nhạc trong văn hóa,” thì theo Nattiez[51] và những người khác, “không bao giờ chỉ có một phân tích âm nhạc hợp lệ cho bất kỳ tác phẩm nào.”
Roger Scruton[52] nói rằng người ta có thể “mô tả nó theo cách bạn thích miễn là bạn nghe nó chính xác…”. Nattiez phản bác rằng nếu ý định sáng tác đồng nhất với nhận thức, “các nhà sử học ngôn ngữ âm nhạc có thể ngủ một giấc dài…. Nghe là một quá trình biểu tượng tích cực (cần phải được giải thích): không có gì trong nhận thức là hiển nhiên.”
Do đó, Nattiez đề xuất rằng các phân tích, đặc biệt là những phân tích có định hướng ký hiệu học, nên bao gồm một phê bình so sánh các phân tích đã có, và một lời giải thích về các tiêu chí phân tích được sử dụng trong phân tích mới. “Làm rõ các quy trình của một người sẽ giúp tạo ra một tiến trình tích lũy trong tri thức.”
Giải thích ký hiệu:
- Quoted in Bernard 1981, 1
- Dahlhaus 1989, 8, 29 cited in Bauer 2004, 131
- Nattiez 1990, 136, who also points to Nettl 1964, 177[incomplete short citation], Boretz 1972, 146, and Meyer[incomplete short citation]
- Baroni and Jacoboni 1976, [page needed].
- Christ 1966, [page needed].
- Leibowitz 1971, [page needed].
Nguồn Tài Liệu:
- Babbitt, Milton. 1972. “Contemporary Music Composition and Music Theory as Contemporary Intellectual History”. In Perspectives in Musicology: The Inaugural Lectures of the Ph. D. Program in Music at the City University of New York, edited by Barry S. Brook, Edward Downes, and Sherman Van Solkema, 270–307. New York: W. W. Norton. ISBN 0-393-02142-4. Reprinted, New York: Pendragon Press, 1985. ISBN 0-918728-50-9.
- BaileyShea, Matt. 2007. “Filleted Mignon: A New Recipe for Analysis and Recomposition“. Music Theory Online 13, no. 4 (December).
- Bauer, Amy. 2004. “‘Tone-Color, Movement, Changing Harmonic Planes’: Cognition, Constraints, and Conceptual Blends in Modernist Music”, in The Pleasure of Modernist Music: Listening, Meaning, Intention, Ideology, edited by Arved Ashby, 121–152. Eastman Studies in Music 29. Rochester: University of Rochester Press; Woodbridge: Boydell and Brewer, Ltd. ISBN 1-58046-143-3.
- Bent, Ian. 1987. Analysis. London: MacMillan Press. ISBN 0-333-41732-1.
- Bernard, Jonathan. 1981. “Pitch/Register in the Music of Edgar Varèse.” Music Theory Spectrum 3:1–25.
- Blacking, John (1973). How Musical Is Man?. Seattle: University of Washington Press. Cited in Nattiez 1990.
- Boretz, Benjamin. 1969. “Meta-Variations: Studies in the Foundationbs of Musical Thought (I)”. Perspectives of New Music 8, no. 1 (Fall–Winter): 1–74.
- Boretz, Benjamin. 1972. “Meta-Variations, Part IV: Analytic Fallout (I)”. Perspectives of New Music 11, no. 1 (Fall–Winter): 146–223.
- Chailley, Jacques. 1951. La musique médiévale, with a preface by Gustave Cohen. Les grands musiciens 1. Paris: Coudrier.
- Chenoweth, Vida. 1972. Melodic Perception and Analysis. [Ukarumpa, E.H.D., Papua New Guinea]: Summer Institute of Linguistics.
- Christ, William (1966), Materials and Structure of Music (1st ed.), Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice Hall, ISBN 0-13-560342-0, OCLC 412237 LCC MT6 M347 1966. Cited in Nattiez 1990.
- Cone, Edward T. (1960). “Analysis Today”. In Morgan, Robert P. (ed.). Music: A View from Delft. Chicago: University of Chicago Press (published 1989). pp. 39–54. ISBN 978-0-226-11469-9. LCCN 88-20659. OCLC 18290659.
- Dahlhaus, Carl. 1989. The Idea of Absolute Music, translated by Roger Lustig. Chicago and London: University of Chicago Press.
- DeVoto, Mark. 2003. “Analysis”. The Harvard Dictionary of Music, fourth editions, edited by Don Michael Randel. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. ISBN 0-674-01163-5.
- Guck, Marion A. (1994). “Rehabilitating the incorrigible”, Theory, Analysis and Meaning in Music, ed. Anthony Pople. Cambridge: Cambridge University Press: 57–74.
- Laloy, L. 1902. “Sur deux accords”, Revue musicale. Reprinted in La musique retrouvée. Paris: Plon, 1928, pp. 115–118. Cited in Nattiez 1990.
- Lerdahl, Fred (1988). “Chapter 10: Cognitive constraints on compositional systems”. In Sloboda, John A. (ed.). Generative Processes in Music: The Psychology of Performance, Improvisation, and Composition. Clarendon Press / Oxford University Press (published 11 January 2001). pp. 231–259. doi:10.1093/acprof:oso/9780198508465.003.0010. ISBN 978-0-19-850846-5. APA PsycNet 1988-98076-010.
- Lerdahl, Fred 1992. Cognitive Constraints on Compositional Systems. Contemporary Music Review 6, no. 2:97–121.
- Leibowitz, René. 1971. “Pelléas et Mélisande ou les fantômes de la réalité”, Les Temps Modernes, no. 305:891–922. Cited in Nattiez (1990).
- Nattiez, Jean-Jacques 1990. Music and Discourse: Toward a Semiology of Music, translated by Caroline Abbate. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. ISBN 0-691-02714-5, 0-691-09136-6; LCCN 90–37225. French original: Musicologie générale et sémiologie, Paris, France: Christian Bourgois éditeur, 1987. Collection Musique/Passé/Présent (ISSN 0293-6305), vol. 13. ISBN 9782267005004; LCCN 87-156250.
- Nettl, Bruno. 1964. [full citation needed]. Most likely the first of the following list of Nettl’s publications from 1964:
- Nettl, Bruno. 1964a. Theory and Method in Ethnomusicology. London: The Free Press of Glencoe.
- Nettl, Bruno. 1964b. The Managerial Mind. [S.l.]: [S.n.]
- Nettl, Bruno. 1964c. “Report on the 1964 Annual Meeting of the Society of Ethnomusicology”. African Music: Journal of the International Library of African Music 3, no. 3:117.
- Nettl, Bruno. 1964d. “Book Review: A Bibliography of North American Folklore and Folksong“. Journal of the American Musicological Society 17, no. 1: 109–110.
- Nettl, Bruno. 1964e. “Book Review: Deutsche Volkslieder“. Ethnomusicology 8 no. 1: 90.
- Nettl, Bruno. 1964f. “Book Review: The Demonstration Collection of E. M. Von Hornbostel and the Berlin Phonogramm-Archiv”. Ethnomusicology 8, no. 2: 203–205.
- Nettl, Bruno. 1964g. “Book Review: Jahrbuch für musikalische Volks- und Völkerkunde“. The Journal of American Folklore 77 no. 303:87.
- Nettl, Bruno. 1964h. “Book Review: Zoltano Kodály Octogenario Sacrum“. The Journal of American Folklore 77 no. 304:180.
- Nettl, Bruno. 1964i. “A Bibliography of North American Folklore and Folksong. Charles Haywood”. Journal of the American Musicological Society 17 no. 1: 109–110. –>
- Reti, Rudolph. 1951. The Thematic Process in Music. London: Faber & Faber.
- Rosen, Charles. 1971. The Classical Style. New York: The Viking Press. ISBN 9780670225101.
- Satyendra, Ramon. “Analyzing the Unity within Contrast: Chick Corea’s ‘Starlight'”.[full citation needed] Cited in Stein 2005.
- Scruton, Roger. 1978. [full citation needed].
- Sessions, Roger 1951. Harmonic Practice. New York: Harcourt, Brace. LCCN 51-8476.
- Stein, Deborah. 2005. Engaging Music: Essays in Music Analysis. Oxford and New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-517010-5.
- Tovey, Donald Francis. 1978 [1935–1939]. Essays in Musical Analysis, 6 vols. Oxford and New York: Oxford University Press. OCLC 912417.
- van Appeldorn, M.-J. 1966. “Stylistic Study of Claude Debussy’s Opera Pelléas et Mélisande“. Ph.D. diss., Rochester: Eastman School of Music. Cited in Nattiez (1990).
- Wehinger, Rainer (1970). Ligeti: Aritikulation: Elektronische Musik: Eine Hörpartitur [Electronic Music: An Aural Score]. Mainz: (B.) Schott(‘s Söhne). LCCN 73295319. OCLC 534462. Available via e.g. AbeBooks, eBay, Google Books , Peter Harrington, popsike.com, and elsewhere. Reissued in 1994 with Edition Number ED 6378-20, ISMN 9790001067935 (M001067935), Distributor Number HL49006252, and UPC 073999322132; available via Theodore Front Musical Literature. Unspecified edition available via Bridgeman Images, The Hum Blog (bradfordbailey), YouTube (Donald Craig).