Sopranist (Nam ca sĩ giọng Soprano)
Sopranist (còn được gọi là nam ca sĩ giọng soprano) là một nam ca sĩ có khả năng hát ở cữ âm (tessitura) của giọng nữ cao (soprano), thường thông qua kỹ thuật giả thanh (falsetto) hoặc giọng óc (head voice). Loại giọng này là một dạng cụ thể của giọng phản nam cao (countertenor).
Trong những trường hợp hiếm hoi, một người đàn ông trưởng thành có thể hát ở quãng soprano bằng giọng thật (modal voice) hay giọng ngực cao (high chest voice) thay vì dùng giả thanh. Điều này thường do các nguyên nhân về nội tiết tố, như trường hợp của Radu Marian, hoặc do thanh quản chưa phát triển hoàn thiện, như trường hợp được cho là của Michael Maniaci.
Giọng hát (Voice)
Một sopranist có khả năng hát trong âm vực của giọng soprano, xấp xỉ từ nốt Đô 4 (C4) đến Đô 6 (C6), mặc dù đôi khi có thể mở rộng cao hơn hoặc thấp hơn một chút. Nam giới thuộc mọi loại giọng đều có thể sở hữu kỹ thuật giả thanh hoặc giọng óc với âm vực rộng và hiệu quả cần thiết để tái tạo các quãng giọng của nữ trầm (contralto), nữ trung (mezzo-soprano) và nữ cao (soprano). Một số giọng phản nam cao (countertenor) có thể hát lên đến các cữ âm của nữ bằng cách sử dụng thanh khu giọng thật (cách tạo âm thông thường) mà không cần dùng đến giả thanh.
Tranh cãi về thuật ngữ “Nam ca sĩ giọng Soprano” (Controversy over the term “male soprano”)
Thông thường, thuật ngữ “soprano” dùng để chỉ các nữ ca sĩ, nhưng đôi khi thuật ngữ “nam ca sĩ giọng soprano” (male soprano) lại được sử dụng bởi những nam giới hát ở quãng giọng soprano bằng kỹ thuật giả thanh thay vì giọng thật. Thực hành này phổ biến nhất trong bối cảnh hợp xướng tại Anh.
Tuy nhiên, những nam ca sĩ này thường được gọi chính xác hơn là countertenor (giọng phản nam cao) hoặc sopranist. Việc gọi các countertenor là “nam ca sĩ giọng soprano” gây ra một số tranh cãi trong giới sư phạm thanh nhạc, bởi vì những người đàn ông này không tạo ra âm thanh theo cùng một cơ chế sinh lý như các nữ ca sĩ soprano. Radu Marian có thể tự gọi mình là một nam ca sĩ giọng soprano đích thực vì anh có khả năng hát ở quãng soprano bằng giọng thật (modal voice).
Kịch mục biểu diễn (Repertoire)
Có một khối lượng lớn các tác phẩm âm nhạc dành cho giọng nam soprano được viết vào thời kỳ phổ biến của castrato (nam ca sĩ hoạn) – một loại giọng mà về mọi phương diện thực tế hiện nay không còn tồn tại, do hủ tục hoạn các bé trai hát giọng kim (treble) đã bị bãi bỏ trước khi thế kỷ 19 kết thúc.
Các sopranist hiện nay rất hiếm, vì hầu hết các giọng phản nam cao (countertenor) thường là giọng trầm (alto) và giọng trung (mezzo). Thực tế, có lẽ vì các countertenor nổi tiếng thời kỳ đầu đều là giọng trầm (như Alfred Deller), nên trong một thời gian dài người ta tin rằng countertenor chỉ có thể là giọng trầm (và sau đó, các countertenor giọng trung như David Daniels hay Jochen Kowalski mới được công nhận).
Mặc dù có một số kịch mục hiện đại được viết cho countertenor (đôi khi viết riêng cho một số ca sĩ nhất định, như vở Death in Venice của Britten có một vai được viết riêng cho James Bowman), nhưng hiện tại chỉ có một số lượng nhỏ các tác phẩm hiện đại được viết đặc thù cho loại giọng sopranist. Một ngoại lệ là vở opera năm 1995 của Alfred Schnittke mang tên Historia von D. Johann Fausten, tác phẩm này yêu cầu vai Mephistopheles phải được thể hiện bởi cả một nữ ca sĩ giọng trầm (female alto) và một nam ca sĩ giọng soprano (male soprano).
Tài liệu tham khảo
Bài viết được tổng hợp và biên soạn bởi công ty THE SUN SYMPHONY với mục đích chia sẻ kiến thức, gợi mở tư duy đúng và cung cấp thông tin tham khảo cho người đọc. Nội dung đã được chọn lọc và hệ thống hóa theo góc nhìn chuyên môn, phù hợp với định hướng phát triển từ nội lực âm nhạc của công ty.
📩 Liên hệ với The Sun Symphony để được tư vấn về lộ trình học tập phù hợp: