Viêm họng: Triệu chứng, điều trị, phòng ngừa
Viêm họng là tình trạng niêm mạc hầu họng bị viêm, gây đau rát, ngứa ngáy và khó chịu, đặc biệt là khi nuốt. Đây là một bệnh lý phổ biến, có thể do nhiều nguyên nhân gây ra, từ nhiễm trùng đến các yếu tố môi trường. Viêm họng có thể ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi, nhưng trẻ em và thanh thiếu niên thường dễ mắc phải hơn1.
Phân loại viêm họng
Dựa vào tình trạng viêm và thời gian kéo dài, viêm họng được chia thành hai loại chính:
- Viêm họng cấp tính: Thường kéo dài khoảng 1-2 tuần, chủ yếu do virus gây ra. Nếu không được điều trị kịp thời, viêm họng cấp tính có thể tiến triển thành viêm họng mạn tính1.
- Viêm họng mạn tính: Kéo dài dai dẳng và hay tái phát, thường do các yếu tố kích thích hoặc các bệnh lý mãn tính gây ra. Có ba thể viêm họng mạn tính: viêm họng xuất huyết, viêm họng quá phát và viêm họng teo1.
Nguyên nhân gây viêm họng

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến viêm họng, bao gồm:
- Virus: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, chiếm khoảng 90% các trường hợp viêm họng. Các loại virus thường gặp bao gồm:
- Adenovirus: Gây sưng hạch ở cổ, đau họng nhưng không đỏ2.
- Virus cúm: Gây sốt cao, đau đầu, đau mỏi cơ thể2.
- Epstein-Barr virus: Gây sưng hạch, viêm amidan mủ2.
- Herpes simplex virus: Gây loét miệng2.
- Virus sởi, rhinovirus, coronavirus, virus hợp bào hô hấp2.
- Vi khuẩn: Viêm họng do vi khuẩn thường do liên cầu khuẩn nhóm A gây ra, gây viêm amidan mủ, sốt cao, sưng hạch2. Một số vi khuẩn khác ít gặp hơn là bạch hầu, Chlamydia, lậu cầu2.
- Dị ứng: Phản ứng của hệ miễn dịch với các tác nhân gây dị ứng như bụi bẩn, phấn hoa, lông thú cưng cũng có thể gây viêm họng3.
- Môi trường: Không khí khô hanh, đặc biệt là vào mùa đông, có thể khiến cổ họng bị khô, ngứa và ho3.
- Các chất kích thích: Khói thuốc lá, rượu bia, hóa chất, thức ăn cay nóng có thể gây kích ứng niêm mạc họng3.
- Tác động cơ học: La hét, nói to trong thời gian dài, nuốt dị vật cũng có thể gây viêm họng3.
- Bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD): Axit dạ dày trào ngược lên thực quản gây kích ứng niêm mạc họng3.
- Khối u: Các khối u ở vùng họng cũng có thể gây viêm loét họng3.
Triệu chứng viêm họng

Viêm họng có thể gây ra nhiều triệu chứng khác nhau, tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng của bệnh. Các triệu chứng thường gặp bao gồm:
- Triệu chứng chung:
- Đau họng, rát họng, ngứa họng1.
- Khó nuốt1.
- Sưng hạch ở cổ hoặc hàm1.
- Amidan sưng đỏ1.
- Xuất hiện các mảng trắng hoặc mủ trên amidan1.
- Khàn giọng, mất tiếng1.
- Triệu chứng kèm theo:
- Sốt1.
- Ho1.
- Sổ mũi, nghẹt mũi1.
- Nhức mỏi cơ thể1.
- Đau đầu1.
- Buồn nôn hoặc nôn1.
- Ù tai, nhức tai1.
Các triệu chứng viêm họng cấp tính thường giảm dần và khỏi hẳn sau 3-5 ngày nếu sức đề kháng tốt hoặc được điều trị đúng cách. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể kéo dài hơn hoặc cần can thiệp y tế1.
Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Bạn nên đi khám bác sĩ nếu gặp các triệu chứng sau:
- Đau họng dữ dội hoặc kéo dài hơn một tuần4.
- Sốt cao4.
- Khó thở4.
- Khó nuốt4.
- Chảy nước dãi nhiều, liên tục5.
- Có máu trong nước bọt hoặc đờm4.
- Xuất hiện khối u ở cổ4.
Điều trị viêm họng cấp tính
Điều trị viêm họng cấp tính chủ yếu tập trung vào việc giảm triệu chứng và giữ vệ sinh răng miệng sạch sẽ. Kháng sinh thường không cần thiết, trừ khi viêm họng do vi khuẩn gây ra2.
Một số loại thuốc có thể được sử dụng để giảm triệu chứng bao gồm:
- Thuốc giảm đau, hạ sốt: Paracetamol, ibuprofen2.
- Thuốc sát khuẩn họng tại chỗ: Tyrothricin (viên ngậm), các viên ngậm thảo dược2.
Trong trường hợp viêm họng do vi khuẩn, bác sĩ có thể kê đơn kháng sinh thuộc nhóm cephalosporin, penicillin hoặc betalactam2.
Điều trị viêm họng mạn tính
Viêm họng mạn tính thường khó điều trị dứt điểm và dễ tái phát. Một số biện pháp dân gian có thể giúp giảm triệu chứng và hỗ trợ điều trị bao gồm:
- Súc họng bằng nước muối: Súc họng bằng nước muối ấm pha loãng nhiều lần trong ngày giúp làm sạch họng, giảm viêm và sát khuẩn6.
- Sử dụng tỏi: Tỏi có tính kháng viêm, sát trùng, giúp giảm đau rát họng. Có thể ăn trực tiếp, chế biến thành món ăn hoặc ngâm mật ong, ngâm rượu6.
- Ngậm chanh đường phèn: Chanh có tính axit giúp kiểm soát viêm loét, đường phèn giúp giảm viêm, sưng và đau rát họng6.
Bài thuốc dân gian trị viêm họng

Ngoài các biện pháp trên, một số bài thuốc dân gian khác cũng có thể giúp giảm triệu chứng viêm họng:
- Uống nước chanh mật ong ấm: Pha nước cốt chanh với mật ong và nước ấm, uống nhiều lần trong ngày7.
- Uống trà gừng ấm: Gừng có tính ấm, giúp giảm ho, long đờm, giảm đau rát họng7.
- Uống trà bạc hà: Bạc hà có tính kháng khuẩn, kháng virus, giúp giảm viêm, đau họng7.
- Ngậm gừng tươi: Giúp long đờm, giảm ho, giảm đau rát họng8.
- Xông hơi với gừng và hành khô: Đun sôi gừng và hành khô với nước, dùng xông hơi mũi, miệng8.
- Nhai rễ cam thảo: Cam thảo có vị ngọt, tính bình, giúp giảm đau rát họng9.
- Uống trà rễ cam thảo: Hãm rễ cam thảo với nước sôi, uống nhiều lần trong ngày9.
- Lá hẹ: Giã nát lá hẹ tươi đắp lên cổ họng hoặc hấp cách thủy với mật ong, uống nước và ngậm bã9.
Thuốc tây y trị viêm họng

Trong trường hợp viêm họng do vi khuẩn hoặc triệu chứng viêm họng nặng, bác sĩ có thể kê đơn một số loại thuốc tây y sau:
- Nhóm thuốc kháng sinh Beta-lactam: Penicillin, Amoxicillin, Cephalexin, Ceftriaxone10.
- Nhóm thuốc kháng sinh Macrolid: Clarithromycin, Azithromycin, Erythromycin10.
- Thuốc giảm đau, hạ sốt: Paracetamol10.
- Thuốc kháng viêm không steroid (NSAID): Diclofenac, Ibuprofen11.
- Thuốc kháng viêm corticosteroid: Dexamethasone, Betamethasone, Prednisolone12.
- Thuốc long đờm: N-acetylcystein, Carbocystein Ambroxol, Bromhexin12.
- Thuốc súc họng: Nước súc họng chứa chất kháng khuẩn, tinh dầu13.
- Viên ngậm: Strepsils, Eugica, Bảo Thanh, Viacol, Dorithricin14.
Lưu ý: Việc sử dụng thuốc tây y cần tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ, không tự ý mua và sử dụng.
Mẹo phòng ngừa viêm họng

Để phòng ngừa viêm họng, bạn có thể áp dụng các biện pháp sau:
- Vệ sinh răng miệng sạch sẽ: Đánh răng ít nhất hai lần mỗi ngày, súc họng bằng nước muối15.
- Giữ ấm cơ thể: Mặc ấm khi trời lạnh, tránh gió lùa, tắm bằng nước ấm15.
- Tránh tiếp xúc với người bệnh: Hạn chế tiếp xúc với người bị viêm họng hoặc các bệnh đường hô hấp khác15.
- Hạn chế ăn đồ lạnh: Tránh ăn kem, uống nước đá, đặc biệt là khi thời tiết lạnh15.
- Tăng cường sức đề kháng: Ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, tập thể dục thường xuyên15.
- Hạn chế các chất kích thích: Hạn chế hút thuốc lá, uống rượu bia16.
- Vệ sinh môi trường sống: Giữ nhà cửa sạch sẽ, thông thoáng16.
- Điều trị sớm các bệnh về tai mũi họng: Viêm mũi, viêm xoang, viêm amidan nếu không được điều trị kịp thời có thể gây viêm họng16.
Biến chứng của viêm họng

Viêm họng nếu không được điều trị đúng cách có thể gây ra một số biến chứng nguy hiểm, bao gồm:
- Biến chứng tại chỗ: Áp xe quanh amidan, áp xe thành sau họng, viêm họng mạn tính17.
- Biến chứng lân cận: Viêm thanh quản, viêm khí quản, viêm phế quản, viêm phổi, viêm tai giữa, viêm xoang17.
- Biến chứng tim, thận, khớp: Viêm cầu thận, viêm khớp, thấp tim, rối loạn nhịp tim, viêm cơ tim, suy tim, đột quỵ17.
Viêm họng là một bệnh lý phổ biến, có thể do nhiều nguyên nhân gây ra. Việc nhận biết các triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị viêm họng là rất quan trọng để phòng ngừa biến chứng và bảo vệ sức khỏe. Bên cạnh việc sử dụng thuốc, các biện pháp dân gian và thay đổi lối sống cũng đóng vai trò quan trọng trong việc điều trị và phòng ngừa viêm họng.
Thì The Sun Symphony là công ty chuyên đào tạo và phát triển âm nhạc là sự lựa chọn trí tuệ dành cho bạn.
Không giống như những đơn vị truyền thống khác, The Sun Symphony là thương hiệu đầu tiên tại việt nam cung cấp các giải pháp liên kết phát triển từ nội lực , cam kết giúp cho khách hàng có một con đường đúng đắn ngay từ đầu.
Nguồn trích dẫn
- Viêm họng: Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị và phòng bệnh – TT Y tế Quận 10, truy cập vào tháng 3 7, 2025, https://trungtamytequan10.medinet.gov.vn/chuyen-muc/viem-hong-nguyen-nhan-trieu-chung-cach-dieu-tri-va-phong-benh-c15612-147673.aspx
- Viêm họng cấp: Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị …, truy cập vào tháng 3 7, 2025, https://www.vinmec.com/vie/benh/viem-hong-cap-2952
- Bệnh viêm họng: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa, truy cập vào tháng 3 7, 2025, https://tamanhhospital.vn/benh-viem-hong/
- Viêm họng: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng bệnh – Long Châu, truy cập vào tháng 3 7, 2025, https://nhathuoclongchau.com.vn/benh/viem-hong-468.html
- Cách chữa viêm họng tại nhà – Vinmec, truy cập vào tháng 3 7, 2025, https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/cach-chua-viem-hong-tai-nha-vi
- Mách bạn một số cách chữa viêm họng mãn tính dân gian – Nhà …, truy cập vào tháng 3 7, 2025, https://nhathuoclongchau.com.vn/bai-viet/mach-ban-mot-so-cach-chua-viem-hong-man-tinh-dan-gian.html
- 22 cách trị đau họng tại nhà nhanh nhất, giảm triệu chứng hiệu quả, truy cập vào tháng 3 7, 2025, https://tamanhhospital.vn/cach-tri-dau-hong-tai-nha/
- 12 mẹo chữa viêm họng đơn giản, hiệu quả tại nhà, truy cập vào tháng 3 7, 2025, https://suckhoedoisong.vn/12-meo-chua-viem-hong-don-gian-hieu-qua-tai-nha-ai-cung-de-dang-lam-duoc-169211025111850697.htm
- Những bài thuốc dân gian chữa viêm họng cực kỳ hiệu quả – Báo Lao Động, truy cập vào tháng 3 7, 2025, https://laodong.vn/suc-khoe/nhung-bai-thuoc-dan-gian-chua-viem-hong-cuc-ky-hieu-qua-1021756.ldo
- Thuốc trị viêm họng gồm những loại nào và cách dùng ra sao? – Medlatec, truy cập vào tháng 3 7, 2025, https://medlatec.vn/tin-tuc/thuoc-tri-viem-hong-gom-nhung-loai-nao-va-cach-dung-ra-sao
- Bị Đau Họng Uống Thuốc Gì Nhanh Khỏi? 10 Loại Thuốc Nên Biết, truy cập vào tháng 3 7, 2025, https://taimuihongsg.com/bi-dau-hong-uong-thuoc-gi/
- Các thuốc điều trị bệnh viêm họng – Sức khỏe đời sống, truy cập vào tháng 3 7, 2025, https://suckhoedoisong.vn/cac-thuoc-tri-benh-viem-hong-169240304145810368.htm
- Đau rát họng nên dùng thuốc gì? – medinet, truy cập vào tháng 3 7, 2025, http://bvquan5.medinet.gov.vn/thong-tin-thuoc/dau-rat-hong-nen-dung-thuoc-gi-cmobile15232-138609.aspx
- Top 16 kẹo ngậm trị ho, giảm đau viêm họng được nhiều người tin dùng – Nhà thuốc An Khang, truy cập vào tháng 3 7, 2025, https://www.nhathuocankhang.com/ban-tin-suc-khoe/top-16-keo-ngam-tri-ho-giam-dau-viem-hong-duoc-1543391
- 7 cách phòng ngừa viêm họng cấp lúc giao mùa đơn giản, hiệu quả – Medlatec, truy cập vào tháng 3 7, 2025, https://medlatec.vn/tin-tuc/7-cach-phong-ngua-viem-hong-cap-luc-giao-mua-don-gian-hieu-qua-s98-n22797
- Top 10 cách phòng ngừa viêm họng hiệu quả – Sức khỏe đời sống, truy cập vào tháng 3 7, 2025, https://suckhoedoisong.vn/top-10-cach-phong-ngua-viem-hong-hieu-qua-169211014173858957.htm
17. Các biến chứng của viêm họng và cách phòng ngừa – Medlatec, truy cập vào tháng 3 7, 2025, https://medlatec.vn/tin-tuc/cac-bien-chung-cua-viem-hong-va-cach-phong-ngua